Kriptovalyuta bazarında ən çox diqqət çəkən xüsusiyyətlərdən biri Bitcoinin qiymətində müşahidə olunan kəskin dəyişikliklərdir. Bəzən bir neçə gün ərzində ciddi bahalaşma qeydə alınır, digər hallarda isə qiymət qısa müddətdə əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşür. Bu dəyişkənlik investorlar üçün həm qazanc imkanları yaradır, həm də yüksək risklər formalaşdırır. Bəs Bitcoinin qiyməti niyə bu qədər sürətlə dəyişir?
Bitcoinin qiymətini müəyyən edən əsas amillərdən biri bazarda tələb və təklif arasındakı nisbətdir. Alıcıların sayı və almaq istəyi artdıqda qiymət yüksəlir. Əksinə, satışların çoxalması və alıcıların azalması qiymətə aşağı istiqamətdə təzyiq göstərir. Bitcoinin maksimum təklifinin 21 milyon sikkə ilə məhdudlaşdırılması da onun iqtisadi xüsusiyyətlərindən biridir. Lakin məhdud təklif avtomatik olaraq qiymətin artacağı demək deyil. Qiymət həm də investorların tələbindən, bazar şəraitindən və gələcək gözləntilərindən asılıdır.
Bitcoinin qiyməti qlobal iqtisadi hadisələrə və maliyyə bazarlarında baş verən dəyişikliklərə həssasdır. Mərkəzi bankların faiz dərəcələri ilə bağlı qərarları, inflyasiya göstəriciləri, kriptovalyutalar üzrə tənzimləmə tədbirləri və institusional investorların fəaliyyəti bazarın istiqamətinə təsir göstərə bilər. Məsələn, kriptovalyutalara institusional çıxış imkanlarının genişlənməsi və investorların marağının artması qiymətə müsbət təsir edə bilər. Əksinə, sərt tənzimləmə tədbirləri, təhlükəsizlik problemləri və ya mənfi iqtisadi xəbərlər satışları gücləndirə bilər.
Bitcoin bazarında iri həcmli əməliyyatlar da qiymət dəyişikliklərini sürətləndirə bilər. Böyük investorların əhəmiyyətli həcmdə Bitcoin alması bazarda tələbə, kütləvi satışlar isə təklifə təsir göstərir. Bununla belə, hər böyük əməliyyat qiymətin mütləq dəyişəcəyi demək deyil. Təsir əməliyyatın həcmi, bazarın likvidliyi və həmin vaxt mövcud olan alıcı-satıcı balansı ilə müəyyən olunur.
Bitcoinin kəskin ucuzlaşmasının səbəblərindən biri leverecdən, yəni borc vəsaiti hesabına ticarətdən istifadə edilməsidir. Bəzi treyderlər qiymətin yüksələcəyini və ya düşəcəyini gözləyərək öz kapitalından daha böyük məbləğdə mövqe açırlar. Qiymət gözlənilən istiqamətin əksinə dəyişdikdə onların mövqeləri məcburi bağlana bilər. Bu proses əlavə alış və ya satışlara səbəb olaraq ilkin qiymət hərəkətini gücləndirə bilər. Nəticədə Bitcoinin qiymətində qısa müddətdə daha kəskin dəyişikliklər baş verə bilər.
Kriptovalyuta bazarında investorların emosiyaları da mühüm rol oynayır. Qiymət yüksəldikdə qazanc fürsətini qaçırmaq qorxusu yeni alışları stimullaşdıra bilər. Qiymət düşdükdə isə itki qorxusu kütləvi satışlara səbəb ola bilər. Bu davranışlar bəzən qiymət dəyişikliklərinin iqtisadi əsaslardan daha sürətlə baş verməsinə gətirib çıxarır. Bununla belə, bazardakı hər yüksəlişi və ya enişi yalnız investor psixologiyası ilə izah etmək düzgün olmazdı.
Bitcoinin gələcək qiymətini dəqiq proqnozlaşdırmaq mümkün deyil. Qiymətin istiqaməti investor tələbi, qlobal iqtisadi şərait, tənzimləmə qərarları, bazarın likvidliyi və digər amillərin qarşılıqlı təsirindən asılıdır. Buna görə də Bitcoinə investisiya etməzdən əvvəl onun yüksək dəyişkənliyini nəzərə almaq, riskləri qiymətləndirmək və borc vəsaiti ilə ticarətin mümkün nəticələrini təhlil etmək vacibdir.
MONETAR.AZ
