ABŞ və Avropa İttifaqı kritik əhəmiyyətli mineralların hasilatı və təchizatının qorunması üzrə koordinasiyalı razılaşma bağlamağa yaxındır. Bloomberg-in məlumatına görə, yeni transatlantik paktın əsas məqsədi Qərb sənayesinin Çin xammalından asılılığını azaltmaqdır.
Agentliyin əldə etdiyi “fəaliyyət planı” layihəsinə əsasən, sənəd Çin xaricindəki təchizatçılara rəqabət üstünlüyü verəcək güclü iqtisadi stimulların yaradılmasını nəzərdə tutur. Vaşinqton və Brüssel həmçinin texnoloji standartların uyğunlaşdırılmasını, birgə investisiya layihələrinin genişləndirilməsini və təchizat zəncirlərində mümkün pozuntulara qarşı koordinasiyalı reaksiya mexanizminin qurulmasını planlaşdırır.
Hazırda razılaşmanın layihə versiyası və onunla bağlı anlaşma memorandumu Aİ üzv dövlətləri tərəfindən qapalı şəkildə nəzərdən keçirilir.
Qərb paytaxtları danışıqları sürətləndirməyə məcbur olub, çünki ötən il Pekinin atdığı addımlar qlobal iqtisadiyyata ciddi təsir göstərib. ABŞ-ın tarif siyasətinə cavab olaraq Çin bir sıra strateji materiallara, o cümlədən nadir torpaq elementlərinə ixrac nəzarətini sərtləşdirib. Bu isə qlobal təchizat zəncirlərində ciddi pozuntular yaradıb və Avropanın bir çox yüksək texnologiyalı müəssisələrini dayanma həddinə gətirib.
Kritik minerallar və nadir torpaq elementləri müasir iqtisadiyyat üçün “qan damarları” hesab olunur. Onlarsız nə müasir raket və qırıcı sistemlərinin, nə elektrik avtomobilləri üçün batareyaların, nə də külək turbinlərinin istehsalı mümkündür. Hazırda əsas problem ondan ibarətdir ki, Çin dünyada nadir torpaq elementlərinin emalının 80%-dən çoxuna nəzarət edir.
MONETAR.AZ
