Hər il aprelin 12-də bütün dünyada Ümumdünya Aviasiya və Kosmonavtika Günü qeyd olunur. Bu əlamətdar gün insanın kosmosa ilk uçuşuna həsr olunub və elm, texnologiya, eləcə də kosmik sahədə çalışan insanların nailiyyətlərinin bayramıdır.
1961-ci il aprelin 12-də Yuri Gagarin Sovet İttifaqının vətəndaşı olaraq Vostok-1 kosmik gəmisi ilə tarixdə ilk dəfə Yer ətrafında orbit uçuşu həyata keçirib. Cəmi 108 dəqiqə davam edən bu uçuş kosmosun fəthində böyük dönüş nöqtəsi oldu və pilotlu kosmik uçuşlar erasının başlanğıcını qoydu.
Bu hadisədən əvvəl kosmosa ilk olaraq heyvanlar göndərilmişdi. 1960-cı ilin avqustunda Belka and Strelka adlı itlər Yerə uğurla qayıdan ilk canlılar olmuşdular.
Kosmonavtika tarixində ilk beynəlxalq uçuş isə 1975-ci ildə baş tutdu: Soyuz-19 və Apollo kosmik gəmilərinin birgə missiyası ilə.
XXI əsrdə kosmik texnologiyalar sürətlə inkişaf edib:
- Yer ətrafında minlərlə peyk fəaliyyət göstərir,
- Ay səthinə enişlər həyata keçirilib və nümunələr gətirilib,
- Mars və Venus kimi planetlərə avtomatik zondlar göndərilib,
- bəzi kosmik aparatların isə Günəş sisteminin hüdudlarını tərk etdiyi məlumdur.
Bu gün kosmonavtikanın nailiyyətləri demək olar ki, bütün sahələrdə istifadə olunur: rabitə, naviqasiya, meteorologiya və sənayedə. Kosmik texnologiyalar həm də fundamental elmi biliklərin genişlənməsinə böyük töhfə verib.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı bu günü “Beynəlxalq insanın kosmosa uçuş günü” kimi tanıyaraq, kosmik fəzanın dinc məqsədlərlə istifadəsinin və bütün bəşəriyyət üçün əlçatan olmasının vacibliyini vurğulayır.
Bu bayram insanlığın elmə, kəşfə və gələcəyə doğru atdığı ən böyük addımlardan birini xatırladır.
