Avropa İttifaqı ilə ABŞ arasında texnoloji sahədə gərginlik artır. Ağ Ev administrasiyası Brüsselin Amerika şirkətlərinə qarşı tətbiq etdiyi rekord cərimələri “gizli ticarət müharibəsi” kimi qiymətləndirir.
2024-cü ilin əvvəlindən etibarən Avropa qurumları Silikon Vadisinin aparıcı şirkətlərinə ümumilikdə 6 milyard avrodan (7 milyard dollardan çox) artıq cərimə tətbiq edib. Bu qərarlardan təsirlənən şirkətlər arasında Google, Apple və Meta yer alır. Hazırda bu şirkətlər cərimələri məhkəmələrdə mübahisələndirirlər.
ABŞ tərəfi hesab edir ki, bu addımlar innovasiyalara qarşı yönəlib və uğurlu biznesləri zəiflətmək məqsədi daşıyır. Donald Trump administrasiyası Avropanı həddindən artıq tənzimləmə siyasətində ittiham edir və bunun qlobal süni intellekt yarışında Avropanın özünə də zərər verəcəyini bildirir.
ABŞ-ın Aİ-dəki səfiri Andrew Puzder qeyd edib ki, Avropa eyni zamanda həm sərt tənzimləmə tətbiq edib, həm də ABŞ texnologiyalarına çıxışdan faydalanmaq istəyə bilməz. Onun sözlərinə görə, süni intellekt iqtisadiyyatında iştirak üçün məlumatlara, data mərkəzlərinə və Amerika texnologiyalarına ehtiyac var.
Digər tərəfdən, Avropa Komissiyası bu cərimələrin bazarda ədalətli rəqabəti təmin etmək üçün zəruri olduğunu vurğulayır. Brüssel bildirir ki, cərimələr yalnız son vasitədir və şirkətlərlə razılaşma mümkün olmadıqda tətbiq olunur.
Məsələn, Apple rəqib ağıllı saat istehsalçıları üçün öz sistemlərinə çıxışı yalnız 2025-ci ilin martında aparılan araşdırmadan sonra açmağa razılaşıb. Şirkət isə cavab olaraq bildirib ki, Avropanın rəqəmsal bazarlar haqqında qanunu (DMA) innovasiyaları ləngidir və təhlükəsizlik risklərini artırır.
Qeyd olunur ki, tətbiq edilən cərimələr hələ məhkəmə prosesində olduğuna görə, bu vəsaitlər Aİ büdcəsinə tam daxil olmayıb. Bununla belə, Avropa qanunvericiliyinə əsasən, şirkətlər məhkəmə yekunlaşana qədər həmin məbləği təminat və ya bank zəmanəti şəklində təqdim etməlidirlər.
MONETAR.AZ
