Financial Times və The Guardian qəzetlərinin Brüsseldəki diplomatik mənbələrə istinadən yaydıqları eksklüziv məlumata görə, Avropa İttifaqı Böyük Britaniya hökumətinin yalnız malların sərbəst dövriyyəsini nəzərdə tutan xüsusi vahid bazar təklifini rədd edib. Londonun bu iddialı iqtisadi reinteqrasiya təşəbbüsü ittifaq daxilində ciddi narazılıq və ədalətsizlik müzakirələrinə yol açıb.
Aİ rəsmiləri bəyan ediblər ki, Böyük Britaniyanın təklif etdiyi model yalnız London üçün birtərəfli və həddindən artıq sərfəli şərtlər ehtiva edir.
Avropa İttifaqı diplomatlarının Londonun təklifinə "yox" deməsinin arxasında iki fundamental institusional səbəb dayanır:
-
"Gilas dərnək" (Cherry-picking) qadağası və tənzimləmə: Brüssel qorxur ki, Britaniya bəzi ekoloji, sosial və sənaye standartlarını yumşaltmaq (və ya özünəuyğun dəyişmək) hesabına Aİ daxilindəki rəsmi üzv ölkələrdən daha əlverişli, rəqabətədavamlı istehsal şərtləri qazanar.
-
İnsanların sərbəst hərəkəti reallığı: Böyük Britaniya Aİ vətəndaşlarının ölkəyə vizasız, sərbəst girişini və işləmək hüququnu qəbul etməkdən qəti şəkildə imtina edir. Halbuki bu bənd vahid bazarın təməlini təşkil edən "dörd azadlıq" (malların, xidmətlərin, kapitalın və insanların sərbəst hərəkəti) prinsipinin ayrılmaz hissəsidir.
Bununla belə, diplomatlar qeyd edirlər ki, təklif rədd edilsə də, üzv dövlətlər Avropa Komissiyasından bu mövzuda dialoq qapısını tamamilə bağlamamağı xahiş ediblər və Londonun nümayiş etdirdiyi bu "ambisiyalı yaxınlaşmanı" (ticarəti bərpa etmək istəyini) müsbət qiymətləndirirlər.
Bu rədd cavabı Londonun daxili siyasətində, xüsusilə hakim Leyboristlər Partiyasında (Labour) böyük çatların yarandığı həssas bir dövrə təsadüf edir.
Brexit tərəfdarlarının rəğbətini itirməmək və Makerfield-dəki aralıq seçkilər ərəfəsində anti-Aİ mövqeli Reform UK partiyasına xal qazdırmamaq üçün qəti mövqe nümayiş etdirir. O rəsmən vəd edib ki, onun rəhbərliyi dövründə Britaniya yenidən vahid bazara və ya gömrük ittifaqına qayıtmayacaq.
MONETAR.AZ
