Bank of America-nın (BofA) Global Research bölməsinin dünən yayımladığı strateji araşdırma hesabatı texnologiya dünyası ilə real iqtisadiyyat arasındakı böyük bir disbalansı ortaya qoyub. Şirkətlərin süni intellekt (AI) alətlərinə milyardlarla dollar xərcləməsinə və fərdi tapşırıqlarda sürət qazanmasına rəğmən, bu dalğa hələlik böyük makroiqtisadi göstəricilərdə demək olar ki, hiss olunmur.
Hazırda süni intellektin qlobal iqtisadiyyatda yaratdığı hərəkətlilik və gələcək proqnozlar arasındakı fərq BofA iqtisadçıları tərəfindən bu cür qruplaşdırılır:
-
Hazırkı Makro Təsir: İnteqrasiya prosesləri ümumi makroiqtisadi məhsuldarlığı ildə cəmi ~0,1% artırır. Lokal səviyyədəki (məsələn, proqramlaşdırma, müştəri xidmətləri və mətn analitikası) kəskin sıçrayışlar geniş milli iqtisadiyyat miqyasına yayıla bilmir.
-
10 İllik Optimist Ssenari: Əgər texnologiyanın qiyməti daha da ucuzlaşarsa və sənaye sahələrinə dərindən nüfuz edə bilsə, struktur təsiri 10 dəfə arta bilər. Bu halda illik məhsuldarlıq artımı 1%-ə çatacaq.
-
ÜDM-ə Təsiri: Bu optimist məhsuldarlıq ssenarisi reallaşacağı təqdirdə, səmərəlilik qlobal ÜDM-in uzunmüddətli illik artım tempini 4,5%-ə qədər yüksəltmək gücünə malikdir.
BofA Securities ekspertləri lokal müvəffəqiyyətlərin makroiqtisadiyyata sızmasını ləngidən bir sıra praktiki və institusional maneələri qeyd edirlər:
Korporativ Adaptasiya Sürəti: Yeni texnologiyanın böyük korporasiyaların və dövlət institutlarının infrastrukturuna tam inteqrasiyası illərlə vaxt aparır.
Bacarıq Çatışmazlığı (Skill Gap): İşçi qüvvəsinin mövcud AI alətlərindən maksimum səmərə ilə istifadə etmək üçün peşəkar vərdişləri və hazırlıq səviyyəsi hələ ki yetərsizdir.
Bürokratik və İnstitusional Məhdudiyyətlər: Hüquqi tənzimləmələr, təhlükəsizlik protokolları və köhnə idarəetmə modelləri qısa müddətdə ümumi istehsalat artımının qarşısını alır.
MONETAR.AZ
