ABŞ rəhbərliyi Afrikada sürətlə yayılan və son on ilin ən ağır yoluxma dalğasına çevrilməkdə olan Ebola epidemiyası ilə bağlı radikal və sərt təhlükəsizlik tədbirlərinə əl atıb. The Wall Street Journal (WSJ) qəzetinin eksklüziv diplomatik mənbələrə istinadən yaydığı məlumata görə, Vaşinqton virusun ölkə ərazisinə daxil olmasının qarşısını almaq üçün xüsusi sanitar-karantin rejimi elan edib.
ABŞ Dövlət Departamentinin daxili müraciətlərində əks olunan yeni qaydalara əsasən, son 21 gün ərzində (Ebolanın inkubasiya dövrü) virusun episentri hesab olunan Cənubi Sudan (South Sudan), Konqo Demokratik Respublikası (DRC) və ya Uqandada (Uganda) olmuş bütün xarici vətəndaşlara vizaların verilməsi müvəqqəti olaraq tamamilə dayandırılıb.
Məhdudiyyətlər həmçinin həmin ölkələrdə yaxın zamanda səfərdə olmuş və ABŞ-da daimi yaşayış icazəsinə (Green Card sahiblərinə) malik şəxslərə də şamil edilir. Onların müəyyən edilmiş karantin müddəti bitənədək ABŞ-a qayıtmasına qadağa qoyulub.
Donald Tramp administrasiyasını bu cür kəskin addımlar atmağa məcbur edən əsas səbəb epidemiya doğuran virusun növüdür. Hazırda yayılan virus Ebolanın son dərəcə nadir və aqressiv Bundibuqyo (Bundibugyo) ştammıdır. Mövcud tibb elmində Bundibuqyo ştammına qarşı qlobal səviyyədə təsdiqlənmiş heç bir rəsmi vaksin (pevənd) və ya birbaşa xüsusi müalicə protokolu yoxdur.
Xəstəlik ilk olaraq Konqonun daxili hərbi münaqişələrin davam etdiyi və nəzarətin zəif olduğu İturi əyalətində alovlanıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST/WHO) yalnız 15 mayda virusun mövcudluğunu rəsmi laborator testlərlə təsdiqləyənə qədər epidemiya artıq qonşu dövlətlərin sərhədlərini keçməyi bacarıb.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (WHO) regional qərargahının təqdim etdiyi son rəsmi hesabatda vəziyyətin kritik həddə çatdığı görünür:
-
Şübhəli yoluxma halları: 750 nəfər
-
Ehtimal olunan ölüm sayı: 177 nəfər
Böhranın regional xarakter almasının qarşısını almaq üçün ABŞ hökuməti beynəlxalq tibbi yardım paketini dövriyyəyə buraxıb. Vaşinqton zərərçəkmiş Şərqi və Mərkəzi Afrika bölgələrində yoluxma ocaqlarının lokallaşdırılması və 50-yə qədər yerli klinikanın təcili tibbi ləvazimatla təmin olunması üçün 23 milyon dollar operativ maliyyə vəsaiti ayırıb.
ABŞ-ın Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzləri (CDC) epidemiyanın qlobal tranzit mərkəzlərinə sıçramaması üçün Uqandaya xüsusi epidemioloq və virusoloq qrupları ezam edib. Amerikalı mütəxəssislər yerlərdə aşağıdakı strateji işləri koordinasiya edirlər:
-
Epidemioloji kəşfiyyat və təmasda olan şəxslərin tam izlənməsi (contact tracing);
-
Səhra şəraitində ekspress laboratoriya testlərinin təşkili;
-
Şərqi Afrikanın ən böyük logistika qovşağı olan qonşu Keniya Səhiyyə Nazirliyi ilə birgə sərhədlərarası keçid məntəqələrində termal və bioloji nəzarət sistemlərinin qurulması.
ABŞ-ın daxili siyasətində isə bu epidemiya fonunda Tramp administrasiyasına qarşı tənqid dalğası başlayıb. Səhiyyə ekspertləri və müxalifət nümayəndələri qeyd edirlər ki, ötən il ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) ləğv edilməsi və Vaşinqtonun qlobal tibbi proqramları maliyyələşdirməni ixtisar etməsi Afrikadakı yerli ilkin səhiyyə şəbəkələrini zəiflədib. Tənqidçilərin fikrincə, əgər bu proqramlar bağlanmasaydı, virus İturi əyalətindən çıxmamış, daha erkən mərhələdə aşkarlanıb boğula bilərdi.
ABŞ Dövlət Departamenti isə bu ittihamları qəti şəkildə rədd edib. Rəsmi Vaşinqton ABŞ-ın regionu nəzarətsiz qoymadığını sübut etmək üçün cari ilin fevral ayında Konqo Demokratik Respublikası hökuməti ilə imzalanmış 1,2 milyard dollar dəyərindəki 5 illik ictimai səhiyyə və tibbi infrastruktur sazişini əsas arqument kimi irəli sürüb.
MONETAR.AZ
