Bu həftə bazarlarda diqqət mərkəzində olacaq 5 əsas amil

ABŞ və İran arasında davam edən lokal hərbi zərbələr yaxın gələcəkdə genişmiqyaslı sülh sazişinin əldə olunma ehtimallarını zəiflətsə də, qlobal investorlar uzunmüddətli perspektivdə diplomatik kompromisin mümkünlüyünə hələ də ümidlə yanaşırlar. Bu həftə açıqlanacaq fundamental makroiqtisadi göstəricilər Yaxın Şərq böhranının ABŞ iqtisadiyyatına real təsirlərini ölçmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edəcək. Eyni zamanda, korporativ sektorda süni intellekt (AI) nəhənglərinin yeni həmlələri və rəsmi hesabatları birja trendlərini diktə edəcək.

Uoll-Strit və qlobal birjaların istiqamətini müəyyən edəcək 5 əsas amil:

Bazarların diqqət mərkəzində hələ də ABŞ–İran hərbi-siyasi gərginliyinin diplomatik yollarla tənzimlənməsi prosesi dayanır:

• Trampın memorandum planı: ABŞ Prezidenti Donald Tramp Tehranın rəsmi razılaşmaya meylli olduğunu bəyan edib. Vaşinqtonun hazırladığı strateji sənəd layihəsinə atəşkəsin uzadılması, enerji daşımaları üçün kritik olan Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyinin bərpası və İranın nüvə proqramı üzrə çərçivə danışıqlarının yenidən başladılması daxildir.

• İnflyasiya riski: Diplomatik kanalların açıq olmasına baxmayaraq, sahədə qarşılıqlı hərbi əməliyyatların davam etməsi neft və qaz qiymətlərini təzyiq altında saxlayır. Bu isə qlobal inflyasiyanın yenidən alovlanması narahatlığını aktual edir.

ABŞ Əmək Nazirliyinin açıqlayacağı aylıq məşğulluq statistikası (Non-Farm Payrolls) investorların pulsektoruna çevriləcək. Bu məlumatlar Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz dərəcələri ilə bağlı növbəti addımlarına birbaşa təsir göstərir:

• Yeni iş yerləri: İqtisadçılar may ayında ABŞ iqtisadiyyatında 95 min yeni iş yerinin yaradıldığını proqnozlaşdırırlar (Apreldə bu göstərici 115 min olub).

• İşsizlik dərəcəsi: Ölkədə işsizlik səviyyəsinin 4,3% həddində sabit qalacağı gözlənilir.

• Əlavə indikatorlar: Həftə ərzində, həmçinin boş iş yerlərinin sayı (JOLTS), özəl sektorda məşğulluq (ADP) və rəsmi işdən çıxarmalarla bağlı alt-statistikalar da dövriyyəyə buraxılacaq.

ABŞ iqtisadiyyatının resessiya (geriləmə) və ya böyümə fazasında olduğunu anlamaq üçün aparıcı biznes aktivliyi indeksləri izləniləcək:

• İstehsal PMI: Analitiklərin proqnozlarına görə, may ayında emal sənayesi üzrə ISM indeksi 52,7 bənddən 53,3 bəndə yüksələcək (Xatırladaq ki, 50 bənddən yuxarı göstəricilər iqtisadi genişlənməni ifadə edir). İstehsalçıların xammal üçün ödədikləri qiymətlər indeksi də diqqətlə yoxlanılacaq.

• FED-in "Bej Kitabı" (Beige Book): Çərşənbə günü ABŞ mərkəzi bankının 12 regional idarəsindən gələn hesabatlar əsasında hazırlanan iqtisadi rəy toplusu dərc olunacaq. Bu sənəd FED rəsmilərinin daxili bazara dair cari baxışlarını ortaya qoyacaq.

Yarımkeçirici və çip istehsalçısı Broadcom korporasiyasının rəsmi maliyyə nəticələri açıqlanacaq. Şirkətin rəqəmləri süni intellekt sektorundakı nəhəng investisiya bumunun davamlılığını və kapital xərclərinin səmərəliliyini yoxlamaq üçün lakmus kağızı rolunu oynayacaq. Süni intellekt infrastrukturu və məlumat mərkəzləri (data centers) üçün çiplərə olan aqressiv tələbat Broadcom-u birjanın əsas favoritlərindən birinə çevirib. Şirkətin səhmləri təkcə cari ilin mart ayından bəri 50%-dən çox dəyər qazanıb.

Süni intellekt çiplərinin mütləq lideri NVIDIA, Windows ekosistemi üçün inqilabi prosessorlarını təqdim etməklə fərdi kompüter (PC) bazarında rəqabəti pik həddə çatdırıb:

• RTX Spark və N1X: Şirkətin baş direktoru Censen Huanq COMPUTEX sərgisində yeni Arm arxitekturalı N1X prosessorunu nümayiş etdirib. Bu çip NVIDIA, Microsoft və MediaTek strateji ittifaqının birgə məhsuludur.

• Lokal AI agentləri: Sözügedən prosessorlar bulud sistemlərinə qoşulmadan, birbaşa kompüterin daxilində (lokal) ağır süni intellekt alqoritmlərini işlətmək üçün optimallaşdırılıb. Bu texnologiya Microsoft-un yaxın günlərdə keçiriləcək rəsmi konfransının ana mövzusu olacaq və tədbirdə Satya Nadella xüsusi təqdimatla çıxış edəcək.

MONETAR.AZ