Qlobal maliyyə bazarlarında qüvvələr nisbəti kəskin şəkildə dəyişir. Reuters agentliyinin yaydığı ən son məlumatlara görə, Cənubi Koreya fond bazarı ümumi kapitallaşma həcminə görə Hindistanı geridə qoyaraq dünyada altıncı yerə yüksəlib.
Ölkənin əsas birja platformaları olan Kospi, Kosdaq və Konex birjalarında listinqdə olan şirkətlərin birləşmiş bazar dəyəri 5,01 trilyon ABŞ dollarına çataraq tarixi rekord vurub. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Hindistanın Milli Fond Birjasının (NSE) kapitallaşması hazırda 4,85 trilyon dollar səviyyəsində qərarlaşıb.
Cənubi Koreya səhmlərinin builki sürətli sıçrayışı birbaşa qlobal texnologiya trendləri ilə bağlıdır:
-
AI Çip Ekosistemi: Süni intellekt tətbiqlərində istifadə olunan yüksək ötürücülü yaddaş çipləri (HBM) istehsal edən yerli nəhənglər (məsələn, Samsung Electronics və SK Hynix) fond bazarını yuxarı daşıyan əsas qüvvə olub.
-
Avropa nəhənglərinin geridə qoyulması: Bloomberg-in hesabatlarına görə, Cənubi Koreya bu yüksəliş dalğası sayəsində hələ Yaxın Şərqdə geosiyasi gərginliklər alovlanmazdan bir neçə gün əvvəl Avropanın aparıcı fond bazarları olan Almaniya və Fransanı da geridə qoymuşdu.
-
Böhrana dözümlülük: Müharibə riskləri fonunda ölkənin əsas birja indeksi Kospi martın 4-dək 12%-ə qədər geriləsə də, AI sektoruna olan güclü qlobal tələbat sayəsində itkilərinin böyük hissəsini qısa müddətdə bərpa edə bilib.
Cənubi Koreya və Tayvan (hansı ki, mayın 26-da o da Hindistanı geridə qoyaraq 6-cı yerə yüksəlmişdi) sürətlə böyüdüyü halda, Hindistan fond bazarı ciddi reqresiya dövrünü yaşayır.
Bernstein investisiya şirkətinin analitikləri Venuqopal Qarre və Nikhil Arela vəziyyəti belə şərh ediblər: "Təxminən 1,5 il əvvəl Hindistan fond bazarının kapitallaşması Cənubi Koreyadan 3,5 dəfə, Tayvandan isə 2 dəfə böyük idi. Lakin 2026-cı ilin ilk 5 ayı ərzində bu nəhəng fərq tamamilə yox oldu."
Ekspertlər Hindistan birjalarındakı bu kəskin enişi və xarici investorların qaçışını üç fundamental amillə əlaqələndirirlər:
-
Valyuta təzyiqi: Hindistan rupisinin dollar qarşısında tarixi minimumlara geriləməsi xarici investorların aktivlərinin dəyərini azaldır.
-
İnflyasiya və Enerji: Qlobal enerji və neft qiymətlərinin yüksək qalması, xammaldan asılı olan Hindistan iqtisadiyyatının və korporativ mənfəət marjasının üzərinə əlavə yük qoyur.
-
AI Boşluğu: Hindistan fond bazarında Cənubi Koreyanın Samsung-u və ya Tayvanın TSMC-si kimi qlobal süni intellekt inqilabına rəhbərlik edən drayver texnologiya şirkətlərinin olmaması, ölkəni qlobal trendlərdən kənarda qoyur və rəqabət qabiliyyətini zəiflədir.
MONETAR.AZ
