Səudiyyə Ərəbistanının neft, hərbi və mülki infrastrukturlarına yönələn yeni raket və dron hücumları qlobal enerji bazarlarında riskləri artırıb. Təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar fonunda neft qiymətləri yüksəlib.
Brent markalı xam neftin qiyməti 1,28% artaraq bir barel üçün 110,95 dollara çatıb. Gün ərzində qiymət 110,97 dollaradək yüksələrək may ayından bəri ən yüksək səviyyəyə yaxınlaşıb. ABŞ-ın WTI markalı nefti isə 1,18% bahalaşaraq 99,70 dollar olub. Həftəlik artım Brent üzrə 4,59%, WTI üzrə isə 5,53% təşkil edib.
Dünən husilərin açıqladığı hədəflər arasında Səudiyyə Ərəbistanının enerji infrastrukturu, hava limanları və hərbi obyektləri də yer alıb. Xüsusilə Qırmızı dəniz sahilində yerləşən Yanbu terminalı və ölkənin şərqindəki Şeybə neft yatağı strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu obyektlər krallığın neft ixracı və enerji logistikasında mühüm rol oynayır.
Yanbu terminalı Fars körfəzindən kənarda yerləşdiyinə görə Səudiyyə Ərəbistanına nefti Qırmızı dəniz vasitəsilə dünya bazarlarına çatdırmaq imkanı verir. Bu infrastrukturun fəaliyyətində yaranacaq ciddi fasilələr ölkənin alternativ ixrac marşrutlarından istifadə imkanlarını məhdudlaşdıra bilər.
Hücumların coğrafiyası mülki və hərbi logistika baxımından da narahatlıq yaradır. Ər-Riyaddakı Kral Xalid Beynəlxalq Hava Limanı və Abha hava limanının hədəfə alınması regionda nəqliyyat əlaqələrinin təhlükəsizliyi ilə bağlı riskləri gündəmə gətirib.
Dəniz daşımaları da diqqət mərkəzindədir. Kpler analitik şirkətinin məlumatına görə, son iki həftədə tankerlərə qarşı ən azı 18 hücum qeydə alınıb. Hürmüz boğazı ətrafında təhlükəsizlik risklərinin artması və müharibə sığortası xərclərinin yüksəlməsi neftin daşınma maya dəyərinə əlavə təzyiq göstərir.
ING analitikləri hesab edirlər ki, bazarda formalaşan yüksək risk əlavəsinin yaxın müddətdə azalacağına dair aydın göstəricilər yoxdur. Regionda gərginliyin daha da dərinləşməsi neft qiymətlərinə əlavə dəstək verə bilər.
KCM Trade şirkətinin analitiki Tim Uoterer isə Rusiya dizelinin bazara əlavə tədarükü ilə bağlı müzakirələrin treyderlərə yalnız müvəqqəti rahatlıq verə biləcəyini bildirir. Onun qiymətləndirməsinə görə, Fars körfəzi regionunda neftayırma zavodlarının və terminalların fiziki zədələnməsi riski enerji bazarları üçün daha ciddi nəticələr doğura bilər.
Beləliklə, neft bazarında qiymət dinamikası təkcə mümkün tədarük həcmlərindən deyil, həm də ixrac infrastrukturu, dəniz marşrutları və enerji obyektlərinin təhlükəsizliyindən asılı olaraq qalır.
MONETAR.AZ
