Avropada topdansatış təbii qaz fyuçersləri bu gün yenidən bahalaşıb. Yaxın Şərqdə hərbi-siyasi gərginliyin artması və Səudiyyə Ərəbistanının enerji infrastrukturuna hücumlar təchizatla bağlı narahatlıqları gücləndirərək bazarda risk mükafatının yüksəlməsinə səbəb olub.
Niderlandın TTF qaz qovşağında gələn ay üzrə etalon fyuçers müqaviləsi 1,22% bahalaşaraq 1 meqavat-saat üçün 89,12 avroya çatıb. Böyük Britaniyanın NBP göstəricisi isə 1,2% artaraq bir term üçün 219,76 pens təşkil edib.
Qiymət artımı Avropada qaz anbarlarının doluluq səviyyəsinin mövsümi normadan aşağı qalması fonunda baş verir. Anbarların doluluğunun 40%-dən aşağı olması təchizat risklərinə həssaslığı artırır və enerji xərclərinin yüksəlməsi ehtimalını gücləndirir.
Enerji bazarlarında narahatlıqların artmasına səbəb olan amillərdən biri Yəməndəki husilərin Səudiyyə Ərəbistanının enerji və nəqliyyat infrastrukturu ilə bağlı obyektlərinə hücumlarıdır. Məlumatlarda “Saudi Aramco”nun Yanbu terminalı və neft emalı kompleksi, Şeybə yatağı, eləcə də Ər-Riyad və Abha şəhərlərindəki hava limanları qeyd olunur.
Qırmızı dəniz və Fars körfəzi marşrutlarında təhlükəsizlik risklərinin artması enerji daşıyıcılarının daşınmasına da təsir göstərə bilər. Xüsusilə Hörmüz boğazından keçən mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) tankerlərinin hərəkətində məhdudiyyətlər yaranarsa, qlobal bazarlarda təklif daha da sıxıla bilər.
Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən Avropaya yönələn LNG daşımalarının daha uzun marşrutlara keçirilməsi ehtimalı da logistika xərclərini artıran amillər sırasındadır. Afrika ətrafından, Ümid burnu vasitəsilə hərəkət daşınma müddətini 10–14 gün uzada, fraxt xərclərini yüksəldə və Avropaya çatdırılan spot LNG həcmlərini azalda bilər.
Avropa qaz bazarında qiymətlərin sonrakı istiqaməti Yaxın Şərqdəki vəziyyətdən, dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyindən, LNG tədarükünün həcmlərindən və anbarların doluluq səviyyəsindən asılı olacaq. Təchizat problemlərinin uzanması isə regionda sənaye və enerji istehsalı xərclərinə əlavə təzyiq göstərə bilər.
MONETAR.AZ
