“Amazon” şirkəti Hindistanda sürətli çatdırılma (quick commerce) biznesini genişləndirmək üçün 2030-cu ilə qədər 3 milyard dollar investisiya qoymağı planlaşdırır. “Reuters”in vəziyyətdən birbaşa xəbərdar olan iki mənbəyə istinadən yaydığı məlumata görə, bu addım şirkətin rəqiblərinin üstünlük qazandığı Hindistan bazarında mövqelərini gücləndirmək üçün həyata keçirdiyi ən böyük strateji investisiyalardan biri olacaq.
Mənbələrin məlumatına görə, “Amazon” 2027-ci ilin sonunadək 1 milyard dollar, 2030-cu ilə qədər isə əlavə 2 milyard dollar sərmayə yatıracaq. Nəşr bu planların daha əvvəl açıqlanmadığını bildirir. Şirkət isə investisiyanın məbləği ilə bağlı açıqlama verməkdən imtina edib.
Bununla belə, “Amazon” sürətli çatdırılma biznesinin son üç ayda illik ümumi satış həcminin (GMV) 1 milyard dolları keçdiyini təsdiqləyib. Şirkət bu istiqaməti Hindistanda elektron ticarət tarixinin ən sürətlə böyüyən seqmenti kimi xarakterizə edib.
İnvestisiyanın əsas hissəsinin “Amazon Now” xidmətinin fəaliyyət göstərdiyi kiçik məhəllə anbarlarının, yəni “dark store”ların sayının artırılmasına yönəldiləcəyi gözlənilir.
Mənbələrdən birinin məlumatına görə, “Amazon” hazırda təxminən 750 olan belə anbarların sayını gələn ilin aprelinə qədər 1 300-ə çatdırmağı planlaşdırır. Şirkət bununla sifarişlərin müştərilərə daha yaxın məntəqələrdən hazırlanaraq qısa müddətdə çatdırılmasını təmin etməyə çalışır.
İnvestisiya proqramının digər istiqamətlərinə anbarlarda ehtiyatların idarə olunması üçün proqram təminatının təkmilləşdirilməsi, tələbatın proqnozlaşdırılması üçün süni intellekt alətlərinin tətbiqi və məhsul çeşidinin genişləndirilməsi daxildir.
“Amazon”un gündəlik tələbat mallarına daha çox diqqət yetirəcəyi bildirilir. Şirkət təkrar sifariş olunma ehtimalı aşağı olan məhsulları çeşiddən çıxarmağa çalışacaq. Mənbə “Amazon”un sürətli çatdırılma xidməti vasitəsilə “iPhone” satmamasını da bu strategiya ilə əlaqələndirib.
Mənbələr şirkətin quick commerce seqmentinə gec daxil olması ilə bağlı fikirləri də təkzib ediblər. Bildirilib ki, “Amazon” əvvəlcə biznes modelini daha ətraflı sınaqdan keçirərək təkmilləşdirmək istəyib. Buna misal olaraq mağazalarda sadəcə soyuducu yerləşdirmək əvəzinə, tam funksional soyuducu kameraların yaradılması göstərilir.
“Amazon” üçün əsas çətinliklərdən biri Hindistanda sürətli çatdırılma bazarında rəqiblərinin əldə etdiyi üstünlüyü aradan qaldırmaqdır.
“Datum Intelligence” platformasının məlumatlarına görə, “Amazon”un bu bazarda payı hazırda 6,2 faiz təşkil edir. Həcmi təxminən 19 milyard dollar qiymətləndirilən Hindistan quick commerce bazarının 2030-cu ilə qədər iki dəfədən çox böyüyərək 41 milyard dollara çatacağı proqnozlaşdırılır.
Bazarın əsas hissəsinə “Eternal” qrupuna daxil olan “Blinkit”, “Swiggy” və IPO-ya hazırlaşan “Zepto” nəzarət edir. Bu üç şirkətin birlikdə bazar payı 77 faiz, mağaza və anbarlarının sayı isə 4 500-dən çoxdur.
“Walmart”a məxsus “Flipkart” isə 1 000-dən çox mağaza ilə bazarın 11 faizinə sahibdir. “Amazon Now”ın payı isə 6,2 faizdir. Şirkətin hazırda təxminən 750 “dark store”u olduğu, bu rəqəmin 1 300-ə çatdırılmasının planlaşdırıldığı bildirilir.
Sürətli çatdırılma bazarında yüksək xərclər də şirkətlər üçün əsas problemlərdən biridir. “Bernstein” analitikləri iyul ayında bildiriblər ki, sifarişlərin orta məbləğinin aşağı olması yalnız ərzaq məhsullarının satışı hesabına quick commerce xidmətlərinin yüksək xərclərini qarşılamağı çətinləşdirir. Qeyri-ərzaq məhsulları isə daha yüksək qiymət və marja təmin edə bilər.
“Datum Intelligence”ın təsisçisi Satiş Mina bildirib ki, artıq sadiq müştəri bazası formalaşdırmış rəqiblərlə mübarizə “Amazon” üçün asan olmayacaq. Bununla belə, şirkət mövcud müştərilərini, o cümlədən müxtəlif endirim və kampaniyalar vasitəsilə, sürətli çatdırılma xidmətinin istifadəçilərinə çevirə bilər.
Hazırda “Amazon Now” seçilmiş müştərilərə müxtəlif promosyonlar da təqdim edir. Belə ki, 499 hind rupisindən, yəni təxminən 5,20 dollardan başlayan ilk sifarişlərə 20 faiz keşbek, 99 rupidən, təxminən 1 dollardan başlayan sifarişlərə isə pulsuz çatdırılma təklif olunur.
Şirkətin Hindistanda quick commerce biznesinin genişləndirilməsi fonunda tənzimləyici maneələr də qalmaqdadır. Hindistan hökuməti yanvarda kuryerlərin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları nəzərə alaraq şirkətlərin “10 dəqiqəyə çatdırılma” ifadəsindən istifadə etdiyi reklamları qadağan edib.
Bundan əlavə, “Amazon” ölkənin elektron ticarət bazarında xarici şirkətlərin fəaliyyəti ilə bağlı sərt qaydalarla üzləşir. Şirkətə qarşı 2024-cü ildən davam edən antimonopoliya araşdırmasında tənzimləyici qurumun bəzi satıcılara üstünlük verildiyi qənaətinə gəldiyi bildirilir. “Amazon” isə bu ittihamları rədd edir.
Beləliklə, şirkətin 2030-cu ilə qədər 3 milyard dollarlıq investisiya planı Hindistanın sürətli çatdırılma bazarında mövqelərin yenidən formalaşmasına səbəb ola bilər. “Amazon”un əsas hədəfi geniş müştəri bazasından və texnoloji imkanlarından istifadə etməklə rəqiblərinin üstünlüyünü azaltmaq və sürətli çatdırılma xidmətini elektron ticarət strategiyasının əsas istiqamətlərindən birinə çevirməkdir.
MONETAR.AZ
