Reuters agentliyinin araşdırdığı qeydiyyat məlumatları və ticarət iştirakçıları ilə aparılan müsahibələr göstərir ki, on minlərlə avtomobil Çin vasitəsilə Rusiyaya “boz” sxemlərlə ixrac olunur. Bu sxemlər Qərb və Asiya sanksiyalarını, həmçinin avtomobil istehsalçılarının Rusiya bazarından çıxmaq öhdəliklərini dolayısı ilə atmağa imkan verir.
Sanksiyalara baxmayaraq, Toyota və Mazda-dan tutmuş Alman lüks modellərinə qədər aktiv avtomobil ticarəti davam edir. Bunun bir hissəsi qeyri-rəsmi şəbəkələr vasitəsilə mümkün olur; Rusiya dilerləri Çin vasitəçilərindən sifariş verərək avtomobilləri əldə edirlər. Bu məlumatlar həm müsahibələr, həm də Rusiya analitik agentliyi “Avtostat”ın məlumatları ilə təsdiqlənir.
Məlumatlara görə, bu avtomobillərin əksəriyyəti Çində istehsal olunub (çoxsaylı beynəlxalq markalar burada yerli tərəfdaşlarla birgə avtomobil yığır) və ya digər ölkələrdə istehsal olunandan sonra Çinə gətirilərək ixrac olunur.
Son vaxtlar “sıfır km-lik istifadə olunmuş” avtomobillərin sayı artır. Yəni yeni avtomobillər Çində dilerlər və ya ticarətçilər tərəfindən satılmış kimi qeydiyyata alınır, sonra işlənmiş avtomobil kimi sənədləşdirilərək ixrac olunur.
Bu praktika Çinin yüksək subsidiyalı və aşırı rəqabətli avtomobil bazarının nəticəsidir. Bazarda istehsalçılar və dilerlər satış göstəricilərini şişirdərək subsidiya ala, artıq avtomobilləri ixrac edə bilirlər.
Avropalı, Yapon və Cənubi Koreyalı brendlərin Çin vasitəsi ilə Rusiyaya ixrac edən ticarətçiləri avtomobilləri “istifadə olunmuş” kimi sənədləşdirir ki, Rusiya bazarında satış üçün istehsalçıdan icazə almağa ehtiyac qalmasın, deyə Çjan Aitszyun, Sichuan-da avtomobil ticarət şirkətində keçmiş ixracatçı bildirib.
Çində sıfır km-lik “istifadə olunmuş” avtomobillər tez-tez böyük endirimlərlə satılır. Amma Rusiyada onların qiyməti yeni, heç qeydiyyatdan keçməmiş avtomobillərlə müqayisədə kifayət qədər yüksək qalır.
Mercedes-Benz, BMW, Volkswagen və digər sanksiya tətbiq edən ölkələrin istehsalçıları Rusiyada satışları qadağan etdiklərini və icazəsiz ixracın qarşısını almaq üçün dilerlər ilə müqavilələr, təlim və digər tədbirlər gördüklərini bildiriblər. Lakin onlar qeyd ediblər ki, potensial pozuntuları araşdırmaq çətindir və vaxt aparır. Həmçinin üçüncü tərəflərin köməyini tələb edir.
MONETAR.AZ
