"Akkuyu" AES-in birinci reaktoru payızda işə salınır

"Akkuyu" AES-in birinci reaktoru payızda

Türkiyənin enerji müstəqilliyi və bərpa olunan enerji strategiyasında tarixi dönüş nöqtəsi yaxınlaşır. Rusiyanın "Rosatom" Dövlət Korporasiyasının rəhbəri Aleksey Lixaçovun rəsmi açıqlamasına görə, ölkənin ilk atom elektrik stansiyası olan "Akkuyu" AES-in birinci enerji blokunun reaktorunun işə salınması bu ilin payız aylarına planlaşdırılıb.

Stansiyada cari ilin sonuna qədər ilk elektrik enerjisinin əldə olunması və Türkiyənin ümumi enerji şəbəkəsinə (grid) inteqrasiya edilməsi məqsədilə həlledici texnoloji mərhələlərə start verilib.

Meqa layihə tam gücü ilə fəaliyyətə başladıqdan sonra Türkiyənin daxili enerji təhlükəsizliyində mühüm paya sahib olacaq.

İyun ayında reaktor qazanına 163 ədəd nüvə yanacağı imitatoru yerləşdirilib. Bu xüsusi konstruksiyalar real yanacaqla eyni çəki və ölçüdə olub, real radioaktiv material daxil etmədən nəqliyyat-texnoloji avadanlıqların və robotlaşdırılmış mexanizmlərin hazır olmasını yoxlamaq üçün tam məşq xarakteri daşıyıb.

Hazırda birinci blokda reaktor sisteminin hissələrinin hermetikliyini və möhkəmliyini təsdiq etmək üçün ilkin soyuq hidravlik sınaqlar tətbiq olunur, boru kəmərlərinin yuyulması prosesi icra edilir.

İyul ayında reaktor qurğusunun əsas əməliyyat rejiminə keçidi baş tutacaq. Heç bir nüvə reaksiyası aparılmadan, dörd əsas sirkulyasiya nasosunun işi minimum 260 dərəcə Selsi temperatur və əməliyyat təzyiqi şəraitində yoxlanılacaq.

"İsti sınaq" uğurla tamamlandıqdan və Türkiyə Nüvə Tənzimləmə Agentliyindən (NDK) son lisenziya alındıqdan sonra, payızda real nüvə yanacağı reaktora yüklənəcək, idarə olunan zəncirvari reaksiya başladılacaq (fiziki işəsalınma) və ilin sonunadək ilk sənaye cərəyanı şəbəkəyə veriləcək.

 "Akkuyu" layihəsi Qərb ölkələrinin (məsələn, Almaniyanın Siemens şirkətinin bəzi avadanlıq tədarükünü gecikdirməsi) sanksiya xarakterli təzyiqlərinə baxmayaraq, "Rosatom" tərəfindən alternativ təchizat zəncirləri qurularaq kritik start mərhələsinə gətirilib.

Türkiyə üçün bu stansiya təkcə elektrik enerjisi istehsalı demək deyil. Bu, ölkənin təbii qaz idxalından (əsasən Rusiya və İrandan) asılılığını azaldacaq, daxili sənaye üçün sabit tarifli baza yükü (base load) təmin edəcək və Türkiyəni rəsmən dünyada "nüvə gücləri" klubuna daxil edəcək. Eyni zamanda, layihədə çalışan 1900-dən çox mütəxəssisin 40%-nin Türkiyə vətəndaşı olması ölkədə yerli nüvə mühəndisliyi kadr potensialının formalaşmasına birbaşa xidmət edir.

MONETAR.AZ