ABŞ və Aİ arasında qaz böhranı: təhdidlər başlayıb

ABŞ və Aİ arasında qaz böhranı:

ABŞ və Avropa İttifaqı (Aİ) arasında Rusiya qazından imtinadan sonra qurulan enerji tərəfdaşlığı ciddi iqlim və ticarət sınağı ilə üz-üzədir. "Bloomberg" agentliyinin yaydığı məlumata görə, ABŞ-ın energetika naziri Kris Rayt bəyan edib ki, əgər Brüssel metan emissiyalarına nəzarət qaydalarını yumşaltmasa, Amerika mayeləşdirilmiş təbii qazı (LNG) Avropadan kənar digər alternativ bazarlara yönəldilə bilər.

Nyu-Yorkda keçirilən konfransda danışan Kris Rayt qeyd edib ki, Aİ-nin tətbiq etmək istədiyi mürəkkəb tənzimləmələr və potensial cərimələr qaz ixracatçılarını çətin vəziyyətə salır və bu qaydalara yenidən baxılmasa, Avropa iqtisadiyyatı ciddi enerji qıtlığı ilə üzləşəcək.

Kris Raytın bugünkü sərt ritorikası ABŞ-ın əvvəlki iqlim öhdəliklərindən və transatlantik kursundan kəskin şəkildə uzaqlaşdığını göstərir.

Co Bayden administrasiyası dövründə ABŞ və Aİ birgə hərəkət edərək "Qlobal Metan Öhdəliyi"ni rəsmiləşdirdilər. Sənədə əsasən, 2030-cu ilə qədər metan emissiyalarının 2020-ci illə müqayisədə ən azı 30% azaldılması planlaşdırılırdı.

Ukrayna müharibəsindən sonra Rusiya qazından imtina edən Aİ təcili şəkildə ABŞ-ın maye qaz tədarükünə yönəldi. Vaşinqton Avropanın əsas enerji təminatçısına çevrildi, lakin bu asılılıq Aİ-nin yaşıl keçid tənzimləmələri ilə toqquşdu.

Mövcud administrasiyanın daxili hasilatı artırmaq kursu iqlim tənzimləmələrini arxa plana keçirib. Energetika Nazirliyinin son bəyanatı Lüksemburqda keçiriləcək Aİ nazirlərinin zirvə toplantısı ərəfəsində Avropaya yönəlmiş birbaşa siyasi-iqtisadi təzyiq alətidir.

 Avropa İttifaqı hazırda ciddi bir dilemmanın içindədir: bir tərəfdən enerji təhlükəsizliyini təmin etmək üçün Amerika qazına ehtiyacı var, digər tərəfdən isə özünün ən fundamental ideoloji layihəsi olan "Yaşıl Saziş" (Green Deal) prinsiplərindən güzəştə getmək istəmir.

ABŞ-ın təhdidi real zəminə malikdir; çünki Asiya və Latın Amerikası bazarları daha yumşaq ekoloji standartlarla Amerika LNG-sini qəbul etməyə hər an hazırdır. Lüksemburq görüşündə Avropa nazirlərinin iqlim dogmaları ilə sərt sənaye reallıqları arasında hansı kompromisi seçəcəyi qitənin növbəti qış mövsümündəki enerji xərclərini və inflyasiya tempini birbaşa müəyyən edəcək.

MONETAR.AZ