2026-cı ilin yanvar–mart aylarında Azərbaycanın qaz sənayesi ümumilikdə sabit hasilat və artan ixrac göstəriciləri ilə xarakterizə olunur. Bu dövr ölkənin enerji strategiyasında qazın rolunun daha da gücləndiyini nümayiş etdirir.
Hasilat sabit qaldı
Hesabat dövründə ölkədə 12,6 milyard kubmetr təbii qaz hasil edilib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə dəyişməyib. Bu sabitlik Azərbaycanın mövcud yataqlarda hasilat səviyyəsini qoruyub saxladığını göstərir.
Hasilatın strukturuna nəzər saldıqda:
-
“Azəri-Çıraq-Günəşli” (AÇG) blokundan – 3,5 milyard kubmetr
-
“Şahdəniz” yatağından – 6,9 milyard kubmetr
-
“Abşeron” yatağından – 0,4 milyard kubmetr
-
SOCAR üzrə – 1,8 milyard kubmetr
Xüsusilə “Şahdəniz” yatağı hasilatda əsas paya malik olaraq ölkənin qaz təminatında aparıcı rolunu qoruyur.
İxracda artım: əsas bazar Avropadır
2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycanın qaz ixracı 6,5 milyard kubmetr təşkil edib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8,3% artım deməkdir.
İxracın coğrafiyası belə bölüşdürülür:
-
Avropa – 3 milyard kubmetr
-
Türkiyə – 2,4 milyard kubmetr
-
bunun 1,5 milyard kubmetri TANAP vasitəsilə
-
-
Gürcüstan – 0,8 milyard kubmetr
-
Suriya – 0,3 milyard kubmetr
Bu bölgü göstərir ki, Avropa bazarı Azərbaycan qazı üçün əsas istiqamət olaraq qalır və enerji təhlükəsizliyi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
Enerji strategiyası və geoiqtisadi əhəmiyyət
Qaz ixracının artması Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarındakı mövqeyini gücləndirir. Xüsusilə Avropaya tədarükün artması fonunda ölkə:
-
Enerji tərəfdaşı kimi etibarlılığını möhkəmləndirir
-
Regional enerji layihələrində rolunu artırır
-
Valyuta gəlirlərini sabit saxlayır
Eyni zamanda, TANAP kimi iri infrastruktur layihələri Azərbaycanın qazını qlobal bazarlara çıxarmaqda əsas vasitə olaraq qalır.
Ümumi qiymətləndirmə
2026-cı ilin ilk rübü üzrə qaz sektoru aşağıdakı əsas nəticələrlə yadda qalır:
-
Hasilat sabit saxlanılıb
-
İxrac artımı təmin edilib
-
Avropa bazarında mövqe güclənib
-
Enerji infrastrukturu effektiv işləyir
Bu göstəricilər Azərbaycanın qaz sektorunun dayanıqlı və strateji baxımdan əhəmiyyətli inkişaf mərhələsində olduğunu təsdiqləyir.
MONETAR.AZ