ABŞ-da pərakəndə dizel yanacağının qiyməti ilk dəfə dekabr 2022-dən sonra qızıl psikoloji hədd olan 5 dolları keçib. Bloomberg-in məlumatına görə, Amerika iqtisadiyyatının “qan dövran sistemi” hesab olunan dizel yanacağının belə sürətlə bahalaşması İranla davam edən hərbi münaqişənin birbaşa nəticəsidir.
Amerika Avtomobil Assosiasiyasının (AAA) məlumatına görə, ölkə üzrə dizel yanacağının orta pərakəndə qiyməti hər galon (təxminən 3,78 litr) üçün 5,044 dollar təşkil edib. Qiymətlər Yaxın Şərqdə döyüş əməliyyatlarının başlanmasından dərhal sonra kəskin artıb.
Dizel bazarı böhrana ən həssas reaksiya verib. Onun qiyməti digər neft məhsulları, o cümlədən benzinlə müqayisədə daha sürətlə yüksəlir. Bunun səbəbi tədarük strukturu ilə bağlıdır: Fars körfəzinin müasir neft emalı zavodları ənənəvi olaraq dünya üzrə əsas dizel tədarükçüləridir və onların qlobal bazardan qəfil ayrılması kəskin çatışmazlıq yaradıb.
ABŞ-ın bəzi ştatlarında dizel qiyməti hətta bazar ertəsindən əvvəl 5 dolları keçib. Həmçinin, oxşar sıçrayış ev istiliyi üçün istifadə olunan mazut bazarında da müşahidə olunub; onun xüsusiyyətləri dizellə demək olar ki, eynidir.
Dizel yanacağı ABŞ-da logistika, kənd təsərrüfatı və tikinti sektorlarının əsasıdır. Yük maşınları üçün yanacaq qiymətindəki hər hansı artım sürətlə və qaçılmaz şəkildə nəqliyyat şirkətlərinin əlavə ödənişləri vasitəsilə pərakəndə satışdakı məhsulların qiymətinə təsir edir. Bu isə bütün ABŞ iqtisadiyyatında inflyasiya dalğasının yaranmasına səbəb ola bilər.
MONETAR.AZ
