Türkiyə və Rusiya Federasiyası 2026-cı ildən sonrakı dövr üçün uzunmüddətli təbii qaz tədarükü müqavilələrinin müddətinin uzadılması istiqamətində rəsmi danışıqlara başlayıblar. Buna səbəb iki ölkə arasında mövcud olan bəzi irihəcmli qaz sazişlərinin hüquqi qüvvəsinin bu ilin (2026) sonunda başa çatmasıdır. Bu barədə Bloomberg agentliyi məlumat yayıb.
Türkiyənin dövlət enerji şirkəti BOTAŞ ilə Rusiyanın enerji nəhəngi “Qazprom” arasında idxal müqavilələrinin yenilənməsi üzrə aparılan müzakirələrin detallarını Türkiyənin enerji və təbii sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar açıqlayıb. Bakıda keçirilən Enerji Forumu çərçivəsində Bloomberg-ə müsahibə verən nazir bəzi məqamlara toxunub. Nazirin sözlərinə görə, tərəflər arasında prinsipial razılıq olsa da, yeni sazişlərin əhatə edəcəyi dəqiq qaz həcmləri (kvotalar) və müqavilələrin neçə illik olacağı (müddətlər) hələlik tam razılaşdırılmayıb.
Ankara ötən ilin dekabr ayında “Qazprom”la strateji əhəmiyyətli “Türk axını” (TurkStream) və “Mavi axın” (Blue Stream) boru kəmərləri vasitəsilə qaz tədarükünü tənzimləyən iki mühüm müqavilənin müddətini artıq uğurla uzadıb. Hazırda müzakirə olunan sazişlər isə digər idxal paketlərini əhatə edir.
Ukrayna münaqişəsinin başlamasından sonra Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrinin Rusiya qazından kütləvi şəkildə imtina etməsi və tətbiq olunan sanksiyalar “Qazprom”un qlobal satış coğrafiyasını kökündən dəyişib. Bu geosiyasi yerdəyişmə nəticəsində Türkiyə hazırda Rusiya təbii qazının ixrac həcminə görə Çindən sonra dünyada "Qazprom" üçün ikinci ən böyük satış bazarına çevrilib.
Ankara bu asılılıqdan həm daxili bazarın enerji təhlükəsizliyini təmin etmək, həm də ölkəni qlobal "enerji qovşağına" (hub) çevirmək layihələrində (məsələn, Rusiya qazının Türkiyə üzərindən Avropanın digər ölkələrinə təkrar ixracı) strateji bir rıçaq kimi istifadə etməyə çalışır. Müzakirələrin yay aylarının sonunadək yekunlaşacağı gözlənilir.
MONETAR.AZ
