Çin yuanı ölkənin ticarət tərəfdaşlarının valyuta səbətinə nəzərən son dörd ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Bahalaşma Çin Xalq Bankının (PBOC) milli valyutanın məzənnəsini süni şəkildə aşağı salması ilə bağlı ittihamları rədd etməsi və mövcud valyuta siyasətini müdafiə etməsindən sonra baş verib.
“Bloomberg”in hesablamalarına əsasən, CFETS RMB indeksinin analoqu cümə günü 103,9 səviyyəsinə yüksəlib. Bu, 2022-ci ilin aprelindən bəri ən yüksək göstəricidir. İndeks ilin əvvəlindən etibarən 5%-dən çox artıb.
Yuan dollar qarşısında da çoxillik maksimuma yaxın səviyyələrdə qalır, avroya nəzərən isə bir ildən artıq müddətin ən yüksək göstəricilərində ticarət olunur.
Çin Xalq Bankı yuanın süni şəkildə ucuzlaşdırılması ilə bağlı iddialara indiyədək ən açıq təkziblərindən biri ilə cavab verib. Bu müzakirələr Çinin ticarət profisitinin sürətlə artması və bunun beynəlxalq diqqəti yenidən cəlb etməsi fonunda intensivləşib.
Mərkəzi bankın mövqeyinə görə, Çin ticarəti valyuta məzənnəsindəki dəyişikliklərə əvvəlkindən daha az həssasdır. Bu yanaşma yuanın əvvəlki möhkəmlənmə dövrlərində ölkənin ticarət dinamikasına ciddi zərər vurmadığı fikrini dəstəkləyir.
Bununla yanaşı, yuanın tədricən bahalaşması Pekinə beynəlxalq ticarət münasibətlərindəki gərginliyi azaltmaq üçün imkan yarada bilər.
“Australia & New Zealand Banking Group”un Asiya üzrə tədqiqatlar rəhbəri Kun Qonun fikrincə, Çin Xalq Bankının mövqeyi yuanın daha da möhkəmlənməsinə müəyyən dözümlülüklə yanaşıla biləcəyinə işarə edir. Bu, tənzimləyicinin valyutanın həddindən artıq ucuz olması ilə bağlı qiymətləndirmələrlə razılaşdığı anlamına gəlmir.
Cümə günü Çin Xalq Bankı yuanın gündəlik referens məzənnəsini — fiksinqini — 2023-cü ildən bəri ən güclü səviyyədə müəyyən edib. Fiksinq daxili bazarda yuanın ticarətinə müəyyən edilmiş məzənnənin hər iki istiqamətində 2%-lik dəyişmə həddi tətbiq edir.
Kun Qo hesab edir ki, bazar iştirakçıları rəsmi bəyanatlardan əlavə, gündəlik fiksinqləri də diqqətlə izləməlidirlər. Onun fikrincə, valyuta siyasətinin gələcək istiqamətini qiymətləndirmək üçün real addımlar xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Mərkəzi bankın son açıqlamaları çərşənbə günü dərc olunan ətraflı proqram sənədindən sonra gəlib. Həmin sənəddə tənzimləyici qlobal iqtisadi disbalansların aradan qaldırılması vasitəsi kimi yuanın bahalaşdırılması ideyasını dəstəkləməyib və valyutanın süni şəkildə ucuz saxlanılması barədə iddiaları rədd edib.
Sənədin dərc olunması Avropa İttifaqının ticarət komissarı Maroş Şefçoviçlə Çinin ticarət naziri Van Vəntao arasında Pekində keçirilən ikigünlük danışıqlarla eyni dövrə təsadüf edib.
Bir sıra maliyyə strateqləri Çin hakimiyyətinin mövqeyini valyutanın kəskin və birdəfəlik bahalaşmasından çox, idarə olunan möhkəmlənməyə üstünlük verildiyinin göstəricisi kimi qiymətləndirirlər.
“Oversea-Chinese Banking Corp.”un strateqi Kristofer Vonqun sözlərinə görə, Pekin yuanın mərhələli və ölçülü şəkildə bahalaşması xəttinə sadiq qalır. Onun fikrincə, Çin hakimiyyəti daha güclü valyutaya hazır görünür, lakin məzənnənin dəyişmə sürətinə nəzarəti qorumağa çalışır.
Beləliklə, yuanın möhkəmlənməsi Çin Xalq Bankının valyuta siyasətində kəskin dönüşdən daha çox, məzənnənin tədricən və nəzarət altında dəyişməsinə yönəlmiş yanaşma ilə müşayiət olunur.
MONETAR.AZ
