Yaxın Şərqdə davam edən müharibə fonunda neft qiymətlərinin yüksəlməsi Asiya və Avropada mərkəzi bankların qərarlarına təsir göstərə bilər. Enerji qiymətlərinin artması inflyasiyanın sürətlə yüksəlməsi riskini artırır və bu səbəbdən bir çox ölkələr pul-kredit siyasətini sərtləşdirməyi nəzərdən keçirir.
Asiya
The Wall Street Journal yazır ki, Yaxın Şərqdən enerji idxalından ciddi asılı olan Asiya ölkələri üçün neftin bahalaşması xüsusilə böyük inflyasiya təzyiqi yarada bilər.
Ekspertlərin sözlərinə görə (JPMorgan və Moody’s analitikləri):
Sinqapurun Monetar Təşkilatı və Bank Negara Malaysia pul-kredit siyasətini sərtləşdirə bilər.
Bank Indonesia və Filippin Mərkəzi Bankı isə yaxın vaxtlarda faiz dərəcələrini azaltmayacaq.
Tailand Bankı də yumşaq siyasətdən imtina etməyə məcbur qala bilər.
Neftin bahalaşması həmçinin Yaponiya Bankı üçün faiz dərəcəsini artırmaq üçün əlavə əsas yarada bilər. Hazırda Yaponiyada baza faiz dərəcəsi 0,75% səviyyəsindədir.
Nomura Tədqiqat İnstitutu hesab edir ki, neft qiymətləri bir il ərzində 110 dollar/barel səviyyəsində qalarsa, Yaponiyanın iqtisadi artımı 0,5–1% azala bilər.
Bununla belə, Hindistan Ehtiyat Bankı (RBI) daha ehtiyatlı mövqe tutaraq siyasəti sərtləşdirməyə tələsməyə bilər. Analitiklər bildirir ki, Hindistanın inflyasiya şoklarına nisbətən daha az həssas olması ölkənin enerji mənbələrini diversifikasiya etməsi və alternativ təchizat imkanları ilə bağlıdır.
Avropa
Avropada da vəziyyət diqqətlə izlənilir. Avropa Mərkəzi Bankı nümayəndələri neft qiymətlərinin artmasının inflyasiyaya təsir edə biləcəyini qəbul ediblər və lazım gələrsə tədbir görəcəklərini bildiriblər.
Fransua Villeroy de Galhau (Fransa Bankının rəhbəri və ECB idarə heyətinin üzvü) bildirib ki, hazırkı şəraitdə faizləri dərhal artırmağa ehtiyac yoxdur.
Son aylarda inflyasiya ECB-nin 2% hədəfindən aşağı səviyyədə qaldığı üçün Avropa Mərkəzi Bankının müəyyən manevr imkanları var.
Lakin bəzi analitiklər hesab edir ki, 2022-ci ildəki enerji böhranı və inflyasiya sıçrayışı təcrübəsi səbəbindən ECB vəziyyət pisləşərsə daha sürətli hərəkət edə bilər. Qeyd edək ki, 2022–2024-cü illər arasında ECB faiz dərəcəsini 0,5%-dən 4,5%-ə qədər yüksəltmişdi.
MONETAR.AZ
