Son illərdə nağdsız ödənişlərin genişlənməsi istehlakçı davranışlarına birbaşa təsir edib və istifadəçilər getdikcə daha çox rəqəmsal kanallara üstünlük verməyə başlayıblar.
Mərkəzi Bankın "Rəqəmsal ödənişlər icmalı - 2025" buraxılışında deyilir ki, 2020-ci ildə kart əməliyyatlarının say üzrə 41.7%-i bankomatlar vasitəsilə həyata keçirildiyi halda, 2025-ci ildə bu göstərici kəskin şəkildə azalaraq cəmi 7.4%-ə düşüb. Bu azalma bankomatların əsasən nağdlaşdırma aləti kimi rolunun zəiflədiyini və istifadəçilərin alternativ ödəniş üsullarına keçdiyini göstərir.
Eyni dövrdə POS-terminallar vasitəsilə aparılan ödənişlərin payı artıb. Belə ki, 2020-ci ildə kart əməliyyatlarının 23.9%-i POS-terminallar üzərindən icra olunurdusa, 2025-ci ildə bu göstərici 31.4%-ə yüksəlib. Bu artım pərakəndə ticarətdə və xidmət sektorunda nağdsız ödənişlərin daha geniş tətbiq olunduğunu göstərir.
Ən diqqətçəkən dəyişiklik isə elektron ticarət sahəsində qeydə alınıb. 2020-ci ildə kart əməliyyatlarının 34.4%-i onlayn ödənişlərin payına düşürdüsə, 2025-ci ildə bu göstərici 61.2%-ə çatıb. Həcm üzrə isə artım daha kəskin olub - 14.7%-dən 58.9%-ə yüksəlib. Bu dinamika ölkədə e-ticarətin sürətlə inkişaf etdiyini və istifadəçilərin onlayn alış-verişə daha çox yönəldiyini göstərir.
Ümumilikdə, təqdim olunan göstəricilər onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan iqtisadiyyatında ödəniş vərdişləri sürətlə rəqəmsallaşır. Bankomatlardan istifadə azalır, POS-terminalların rolu artır, lakin əsas artım onlayn ödəniş kanallarında müşahidə olunur. Bu isə gələcəkdə rəqəmsal iqtisadiyyatın daha da güclənəcəyindən xəbər verir.
MONETAR.AZ
