2026-cı ilin əvvəlinə olan statistik göstəricilər göstərir ki, Azərbaycanın bank sektorunda vaxtı keçmiş kreditlərin həcmində ciddi bir hərəkətlilik var. Ümumi tendensiya əksər banklarda gecikmələrin artması yönündədir ki, bu da həm aqressiv kreditləşmənin, həm də makroiqtisadi faktorların təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər.
Siyahının başında ölkənin ən iri banklarının olması təbiidir, çünki kredit portfelinin həcmi böyük olduqca, mütləq rəqəmlərlə ifadə olunan gecikmə riskləri də artır.
Azərbaycan Beynəlxalq Bankı (ABB): 297,7 milyon manatla siyahıya liderlik edir. 28,3%-lik artım bankın dövlət layihələri və iri korporativ portfeli fonunda gözlənilən hədlər daxilindədir.
Kapital Bank: 158,1 milyon manat vaxtı keçmiş kreditlə ikinci yerdədir. Lakin burada 62,0%-lik artım diqqət çəkir. Pərakəndə satış bazarının lideri olması bu bankın risklərini birbaşa əhalinin alıcılıq qabiliyyəti ilə bağlayır.
PASHA Bank: İri korporativ müştərilərlə işləməsinə rəğmən, 12,9%-lik artımla daha mühafizəkar və stabil artım nümayiş etdirir.
Bəzi banklarda vaxtı keçmiş kreditlərin illik dinamikası rekord həddə çatıb. Bu, həmin bankların ötən il tətbiq etdiyi kredit siyasətinin "yan təsirləri" ola bilər:
Azərbaycan Sənaye Bankı (93,8%) və Azər-Türk Bank (75,4%): Bu banklarda gecikmələrin demək olar ki, iki dəfə artması portfelin keyfiyyətinin ciddi şəkildə pisləşdiyindən xəbər verir.
Bank Respublika (53,9%) və Express Bank (60,4%): İstehlak və mikrokreditləşmə sahəsində aktiv olan bu banklarda artım tempinin yüksək olması, borcalanların ödəniş qabiliyyətinin zəiflədiyini göstərir.
Siyahıda cəmi 5 bank vaxtı keçmiş kreditlərini azalda bilib. Bu, indiki bazar şəraitində böyük uğur sayılır:
Unibank (-25,5%) və Premium Bank (-35,1%) vaxtı keçmiş kreditlərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıblar. Xüsusilə Unibank kimi pərakəndə yönümlü bir bankın bu göstəriciyə nail olması, effektiv "soft-collection" (yumşaq borc yığımı) və risk skorinq sistemlərinin nəticəsidir.
Xalq Bank: Cəmi 0,8%-lik artımla portfelini demək olar ki, eyni keyfiyyətdə saxlamağı bacarıb.
Ziraat Bank Azerbaijan: 44,1%-lik artım, bankın yerli bazarda daha aktiv və riskli seqmentlərə daxil olduğunun göstəricisi ola bilər.
2026-cı ilin əvvəlinə olan bu mənzərə göstərir ki, Azərbaycan bankları üçün "kreditlərin kütləvi paylanması" dövrü artıq "keyfiyyətli idarəetmə" dövrü ilə əvəzlənməlidir.
Kapital Bank və ABB-dəki artım sistem əhəmiyyətli olsa da, kiçik və orta banklardakı (məsələn, Azər-Türk Bank və ASB) yüksək faizli artımlar həmin bankların likvidliyinə gələcəkdə təzyiq yarada bilər. 2026-cı ilin növbəti rüblərində Mərkəzi Bankın prudensial nəzarət tədbirlərini sərtləşdirəcəyi gözləniləndir.
Monetar.az
