Yaxın Şərqdə davam edən hərbi münaqişə və strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazının bloklanması qlobal logistika sistemini yeni həll yolları axtarmağa vadar edir. Türkiyənin ticarət nazirinin müavini Sezai Uçarmak bildirib ki, yaranmış böhran fonunda Qara dəniz (Black Sea) üzərindən yükdaşımaların artırılması logistik problemlərin həllində "yaxşı əvəzləyici" rolunu oynaya bilər. Onun sözlərinə görə, İran ətrafındakı geosiyasi risklər Qara dəniz regionunun perspektivli bir alternativ dəhliz kimi ön plana çıxmasına şərait yaradır.
Hörmüz boğazının uzunmüddətli qapalı qalması artıq qlobal iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində öz mənfi təsirlərini göstərməkdədir. Neft, təbii qaz, mayeləşdirilmiş qaz (LNG) və gübrə qiymətləri ilə yanaşı, aviabiletlərin dəyəri də sürətlə yüksəlib. ABŞ Enerji Departamenti (DOE) xəbərdarlıq edir ki, boğaz yaxın vaxtlarda açılsa belə, ilin sonuna qədər neft ixracında müəyyən axsamalar davam edəcək.
Ekspertlərin rəyinə əsasən, münaqişə bölgəsində gəmiçilik fəaliyyətinin tam normallaşması üçün minimum bir ay vaxt tələb olunur. Analitiklər bazarın tədricən bərpasının iyun ayından etibarən mümkün ola biləcəyini ehtimal edirlər. Lakin logistik zəncirlərin tam bərpası və risklərin sığortalanması daha uzunmüddətli prosesdir.
Türkiyənin bu təklifi həm də Orta Dəhliz və digər regional marşrutların əhəmiyyətini artırır. Qara dəniz limanlarının aktivləşdirilməsi təkcə Türkiyə üçün deyil, həm də regionun digər ölkələri, o cümlədən Azərbaycan üçün tranzit gəlirlərinin artması və yeni logistik imkanlar deməkdir.
MONETAR.AZ
