ABŞ, İsrail və İran arasında davam edən münaqişə səbəbindən dünya neft bazarı yüksək volatillik vəziyyətində qalır. Atəşkəs barədə xəbərlər fonunda 11–13% kəskin enişdən sonra qiymətlər bərpa olunmağa başlayıb: həftəsonuna doğru Brent nefti təxminən 96 dollar/barel, WTI isə 98 dollar/barel ətrafında ticarət olunur.
Vəziyyət hələ də gərgin olaraq qalır, çünki sülh razılaşmalarının dayanıqlılığına dair şübhələr mövcuddur. İran Pakistanın vasitəçiliyi ilə ABŞ-la danışıqların başladığını təkzib edib, Donald Tramp isə Tehranı Hörmüz boğazının bloklanmasında ittiham edərək cavab tədbirləri ilə hədələyib.
Həftəsonu öncəsi bazar vəziyyəti:Hörmüz boğazında böhran və Səudiyyə Ərəbistanının itkiləri. İran faktiki olaraq boğazda nəqli məhdudlaşdırmağa davam edir (gündəlik keçid 140 gəmidən 7-yə düşüb). Eyni zamanda, Səudiyyə Ərəbistanı obyektlərinə edilən hücumlar və Qırmızı dənizə alternativ boru kəməri səbəbilə gündə təxminən 600 min barel hasilat gücünü itirib.
Asiya ehtiyatlara müraciət edir. Təchizat çatışmazlığı ilə üzləşən əsas idxalçılar fövqəladə addımlar atır. Çin hökuməti dövlət neft emalı zavodlarına kommersiya ehtiyatlarından istifadə etməyə icazə verib (gündə 1 milyon barelə qədər azalma mümkündür). Yaponiya isə may ayında dövlət ehtiyatlarından 20 günlük istehlaka bərabər ikinci partiyanın istifadəsini elan edib.
ABŞ-dan rekord ixrac. Yaxın Şərqdən boşalan həcmləri kompensasiya etmək üçün ABŞ-ın neft ixracı may ayında rekord səviyyəyə — 5 milyon barel/günə çatmağa hazırlaşır. Lakin daxili logistik sistemlər artıq maksimum yükdə işləyir və benzinin bahalaşması siyasi risklər yaradır.
Hindistan Rusiya neftini artırır. Böhrandan və ABŞ sanksiya təzyiqlərinin müvəqqəti zəifləməsindən istifadə edən Hindistan Rusiyadan idxalı kəskin artırıb (martda 1,98 milyon barel/gün). Eyni zamanda Hörmüz boğazından keçən Rusiya supertankeri “Arhimeda” nadir hallarda qeydə alınıb.
Rublun dinamikası. Neft qiymətlərinin bərpası və Rusiya–Ukrayna arasında elan edilən Pasxa atəşkəsi rubla dəstək olub. Birjadankənar dollar məzənnəsi fevralın sonundan bəri ilk dəfə 77 rublun altına düşüb.
Növbəti günlər üçün əsas faktor Hörmüz boğazından keçən tədarüklərin vəziyyəti və Vaşinqton–Tehran arasında atəşkəsin real danışıqlara çevrilib-çevrilməyəcəyi olacaq (22 aprelə qədər).
MONETAR.AZ
