Qızıl dünya üzrə mərkəzi bankların ehtiyat aktivləri strukturunda ən böyük paya sahib aktivə çevrilib və ABŞ dövlət istiqrazlarını geridə qoyub.
Qızıl qiymətlərində son illərdə müşahidə edilən kəskin artım və mərkəzi bankların davamlı alışları nəticəsində qızılın qlobal ehtiyatlardakı çəkisi əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlib.
Avropa Mərkəzi Bankının (Avropa Mərkəzi Bankı) hesabatına görə, 2025-ci ilin sonuna qızıl dünya mərkəzi banklarının ümumi ehtiyat aktivlərinin təxminən 27%-ni təşkil edib. Bu göstərici əvvəlki illə müqayisədə artım deməkdir.
Eyni dövrdə ABŞ xəzinə istiqrazlarının payı 25%-dən 22%-ə enib. Avro ilə ifadə olunan ehtiyat aktivlərinin payı isə dəyişməyərək 15% səviyyəsində qalıb.
Mütəxəssislərin fikrincə, ehtiyat aktivlərinin strukturundakı bu dəyişikliklər ölkələrin dollar asılılığını azaltmaq və alternativ təhlükəsiz aktivlərə yönəlmək cəhdlərini göstərir.
Geosiyasi gərginliklər mərkəzi bankları daha çox qızıl ehtiyatı toplamağa sövq edir. Son illərdə xüsusilə Çin, Polşa, Türkiyə və Hindistan qızıl ehtiyatlarını artıran əsas ölkələr arasında yer alır.
Son iki il ərzində qızıl qiymətlərində demək olar ki, ikiqat artım qeydə alınıb. Bu artım mərkəzi bankların alışları ilə yanaşı, qlobal maliyyə qeyri-müəyyənliyi və geosiyasi risklərlə də izah olunur.
Hazırda dünya mərkəzi banklarının ümumi qızıl ehtiyatları 36 min ton civarındadır ki, bu da Bretton-Vuds sistemi dövründəki rekord səviyyələrə yaxın göstəricidir.
Analitiklərin fikrincə, qızılın ehtiyat aktivlərdə aparıcı mövqeyə yüksəlməsi onun “təhlükəsiz liman” statusunu daha da gücləndirir. Eyni zamanda, bu tendensiya qlobal maliyyə sistemində diversifikasiyanın artdığını göstərir.
MONETAR.AZ
