Çində neft-kimya sektorunun neftə tələbatındakı azalma benzin və dizel istehlakındakı zəifləmədən daha müvəqqəti xarakter daşıyır. “Goldman Sachs” investisiya bankının qiymətləndirməsinə görə, ikinci rübdə neft-kimya sektorunda qeydə alınan tələbat azalmasının təxminən üçdə biri artıq avqusta qədər bərpa olunub.
Bankın təhlilinə əsasən, Çində neft məhsullarının qiymətləri yüksək səviyyədə qaldıqca benzin və dizel istehlakının zəif olması ehtimalı yüksəkdir. Neft-kimya sektorunda isə vəziyyət fərqlidir və tələbatın azalması əsasən istehsalın müvəqqəti zəifləməsi ilə əlaqələndirilir.
“Goldman Sachs” hesab edir ki, alternativ xammaldan istifadə neft-kimya sektorunda neft istehlakının azalmasına gözlənildiyi qədər böyük təsir göstərməyib. Müəssisələrin istehsal gücü və həmin gücdən istifadə səviyyəsi əsasında aparılan hesablamalara görə, ikinci rübdə neftdən kömürə keçid tələbatdakı azalmanın 19%-ni, naftadan etana keçid isə 8%-ni izah edir.
Azalmanın əsas hissəsi — 73%-i birbaşa neft-kimya məhsullarının istehsal həcminin aşağı düşməsi ilə bağlı olub. Bank bunu istehsal zəncirinin aşağı mərhələlərində ehtiyatların azaldılması və yüksək qiymətlərin yaratdığı müvəqqəti tələbat zəifliyi ilə əlaqələndirir. Belə vəziyyətin uzun müddət davam etməsi isə dayanıqlı hesab edilmir.
Çində neft istehlakının zəifləməsi qlobal enerji bazarına da təsir göstərib. “Goldman Sachs”ın qənaətinə görə, tələbatın azalması dünya bazarında neft çatışmazlığını məhdudlaşdırıb və Hürmüz boğazında yaranan şokdan sonra xam neft qiymətlərinin yüksəlməsi istiqamətində təzyiqi zəiflədib.
Bununla yanaşı, benzin və dizel istehlakındakı eniş yalnız qiymət amili ilə izah olunmur. Alternativ yanacaqlardan istifadənin genişlənməsi və elektromobillərin sayının artması da Çində ənənəvi nəqliyyat yanacaqlarına tələbatı zəiflədən amillər sırasındadır.
Beləliklə, Çin neft bazarında iki fərqli tendensiya müşahidə olunur: neft-kimya sektorunda tələbatın azalması qismən bərpa olunsa da, nəqliyyat yanacaqlarına tələbat üzərindəki təzyiq daha davamlı xarakter ala bilər. Bu fərq qlobal neft bazarının gələcək balansı və qiymətlərin istiqaməti baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
MONETAR.AZ
