Kanadanın əmək bazarı sentyabr ayında kəskin geriləyib. Dövlət sektoru ilə əlaqəli sahələrdə məşğulluğun azalması və gənclər arasında iş yerlərinin itirilməsi nəticəsində ölkə iqtisadiyyatında ixtisarların həcmi iqtisadçıların proqnozlarını xeyli üstələyib. Beləliklə, ilin əvvəlindən məşğulluqda qeydə alınan xalis artım tamamilə aradan qalxıb.
Kanada Statistika Agentliyinin cümə günü açıqladığı məlumatlara görə, ölkə iqtisadiyyatı sentyabrda xalis ifadədə 68 300 iş yeri itirib. İşsizlik səviyyəsi isə avqustdakı 6,4%-dən 6,5%-ə yüksəlib.
“Reuters”in sorğusunda iştirak edən iqtisadçılar sentyabr ayında 9 200 yeni iş yerinin yaradılacağını, işsizlik səviyyəsinin isə 6,5% olacağını proqnozlaşdırırdılar.
Hesabat Kanada Bankının pul-kredit siyasəti ilə bağlı növbəti qərarından əvvəl açıqlanan son əsas məşğulluq göstəricisidir. Maliyyə bazarlarında oktyabr ayında faiz dərəcəsinin artırılması ehtimalı böyük ölçüdə istisna edilsə də, hesabatdan əvvəl dekabrda artım olacağına dair gözləntilər güclənmişdi.
CIBC bankının iqtisadçıları bildiriblər ki, sentyabr göstəricilərindəki zəiflik yeni ABŞ tariflərinin təsirindən daha çox məlumatların dəyişkənliyi ilə əlaqəli ola bilər. Bununla belə, əmək bazarındakı yumşalma Kanada Bankının faiz dərəcələrini hələlik dəyişməz saxlayacağına dair gözləntiləri gücləndirir.
İlin əvvəlindən bəri Kanadada xalis məşğulluq 41 200 iş yeri azalıb. Halbuki 2025-ci ilin eyni dövründə 211 300 yeni iş yeri yaradılmışdı. Bu fərq ölkənin əmək bazarında vəziyyətin əvvəlki illə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdiyini göstərir.
Sentyabrda iş yerlərinin azalmasına əsas töhfəni təhsil, səhiyyə və sosial yardım sahələri verib. Bu sektorlarda ümumilikdə 58 400 iş yeri itirilib. Emal sənayesində isə məşğulluq 12 700 nəfər azalıb. Kanada Statistika Agentliyi xarici tələbələrin sayının azalmasının təhsil sektorundakı məşğulluğa mənfi təsir göstərdiyini bildirib.
İxtisarlar həm tam, həm də natamam iş yerlərini əhatə edib. Xüsusilə gənclər arasında vəziyyət pisləşib: 15–24 yaş qrupunda məşğul şəxslərin sayı sentyabrda 48 000 nəfər azalıb. Bu, avqustda qeydə alınan mülayim geriləmədən sonra baş verib.
Əmək bazarındakı zəifləmə Kanada Bankının qarşısında mürəkkəb qərar dilemması yaradır. Mərkəzi bank bir tərəfdən məşğulluğun azalmasını və iqtisadi fəallığın zəifləməsini nəzərə almalı, digər tərəfdən isə davam edən inflyasiya risklərini qiymətləndirməlidir. Oktyabrın 28-də açıqlanacaq faiz qərarı ərəfəsində sentyabr hesabatı iqtisadi vəziyyətin qiymətləndirilməsini daha da çətinləşdirib.
Sentyabr ABŞ-ın Kanadaya qarşı yeni tariflərinin qüvvəyə minməsindən sonra məşğulluq hesabatının əhatə etdiyi ilk tam ay olub. Bununla belə, iş yerlərinin itirilməsi əsasən ABŞ-la ticarət əlaqələrindən daha çox asılı olan sahələrdə cəmləşməyib. Ən böyük azalma dövlət sektoru ilə əlaqəli fəaliyyət sahələrində qeydə alınıb.
Məşğulluqdakı geriləməyə baxmayaraq, əməkhaqqı göstəricisi inflyasiya baxımından fərqli mənzərə ortaya qoyub. Kanada Statistika Agentliyinin məlumatına görə, daimi işçilərin orta saatlıq əməkhaqqı sentyabrda illik ifadədə 2,3% artıb. Avqustda bu göstərici 2% təşkil edirdi.
Beləliklə, Kanadada iş yerlərinin kəskin azalması iqtisadi fəallığın zəifləməsi ilə bağlı narahatlıqları artırır. Eyni zamanda, əməkhaqqı artımının sürətlənməsi inflyasiya risklərinin tam aradan qalxmadığını göstərir. Bu iki amilin Kanada Bankının növbəti faiz qərarına təsiri əsas diqqət mərkəzində qalacaq.
MONETAR.AZ
