Çin ABŞ-ı ölkənin üç böyük telekommunikasiya operatorunun Amerika telefon nömrələrinə birbaşa çıxış əldə etməsinə mane olan məhdudiyyətləri ləğv etməyə çağırıb. Pekin Vaşinqtonu milli təhlükəsizlik arqumentlərindən istifadə edərək Çin şirkətlərinə qarşı ayrı-seçkilik etməkdə ittiham edir.
Çinin Kommersiya Nazirliyinin bu gün yaydığı bəyanatda bildirilib ki, ABŞ Federal Rabitə Komissiyasının (FCC) tətbiq etdiyi tədbirlər ayrı-seçkiliyə yol verilməməsi və ədalətli rəqabət prinsiplərinə ziddir.
Məhdudiyyətlər Çinin üç iri dövlət telekommunikasiya operatoruna — “China Mobile Communications Group”, “China Telecommunications Corp.” və “China United Network Communications Group” şirkətlərinə şamil olunur. Pekin hesab edir ki, ABŞ tənzimləyicisi Çin müəssisələrinin fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq üçün kifayət qədər əsaslandırma təqdim etmədən milli təhlükəsizlik amilinə istinad edir.
Mübahisəyə səbəb FCC-nin noyabrın 19-da qəbul etdiyi qərardır. Həmin qərara əsasən, ABŞ telefon nömrələrinə birbaşa çıxış əldə etmək istəyən internet üzərindən səsli rabitə (VoIP) xidmətləri göstərən şirkətlər üçün təhlükəsizlik tələbləri sərtləşdirilib.
Yeni qaydalara uyğun olaraq, xidmət təminatçıları Amerika rabitə şəbəkələrinin FCC-nin “Əhatə olunanlar siyahısı”na (Covered List) daxil edilmiş şirkətlərin, avadanlıqların və xidmətlərin yaratdığı risklərdən qorunmasına dair əlavə milli təhlükəsizlik sertifikatları təqdim etməlidirlər. Sözügedən siyahıda ABŞ-ın milli təhlükəsizliyinə potensial təhdid hesab edilən telekommunikasiya şirkətləri və avadanlıqları yer alır.
Çin tərəfi bu tələblərin qanuni kommersiya fəaliyyətinə mane olduğunu və bazarda rəqabətə mənfi təsir göstərdiyini bildirir. Kommersiya Nazirliyinin xəbərdarlığına görə, FCC-nin son qərarları iki ölkənin telekommunikasiya sektorlarının bir-birindən ayrılması prosesini sürətləndirə bilər.
Pekin artan məhdudiyyətlərin yalnız telekommunikasiya xidmətlərini deyil, həm də rabitə avadanlıqlarının istehsalını, sınaq və sertifikatlaşdırma fəaliyyətini əhatə etdiyini vurğulayıb.
Bu fikir ayrılığı Vaşinqton və Pekin arasında texnologiyalara çıxış və milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə uzun müddətdir davam edən mübahisələri daha da kəskinləşdirir. ABŞ hakimiyyəti rabitə şəbəkələrinin təhlükəsizliyi və xarici hökumətlərin mümkün təsiri ilə bağlı narahatlıqlar fonunda Çin telekommunikasiya şirkətlərinə nəzarəti gücləndirir. Çin isə texnologiya sektoruna yönələn bu cür addımları kommersiya fəaliyyətinə əsassız müdaxilə kimi qiymətləndirir.
Çinin Kommersiya Nazirliyi məhdudiyyətlərin aradan qaldırılmasını tələb etməklə yanaşı, ölkənin öz qanuni maraqlarını qorumaq üçün zəruri tədbirlər görəcəyini də bəyan edib. Bununla belə, tərəflər indiyədək son qərarla əlaqədar konkret cavab addımları barədə məlumat verməyiblər.
MONETAR.AZ