Deutsche Bank analitiklərinin hazırladığı son qlobal hesabat kruiz (dəniz səyahəti) sənayesi üçün ciddi xəbərdarlıq siqnalları ehtiva edir. Tədqiqata əsasən, neft qiymətlərinin uzun müddət yüksək qalması və bunun ardınca aviabiletlərin bahalaşması 2026–2027-ci illərin əsas rezervasiya mövsümündə qlobal kruiz operatorları üçün ciddi maliyyə və loqistik problemlər yarada bilər.
Məsələnin ciddiliyini anlamaq üçün bankın 350-dən çox aktiv kruiz həvəskarı arasında keçirdiyi sorğunun nəticələrinə nəzər salmaq kifayətdir:
Uçuş xərclərinin kəskin yüksəlməsi artıq istehlakçıların qərarlarına təsir etməyə başlayıb. Sorğu rəqəmləri böhranın miqyasını açıq şəkildə göstərir:
-
Planların dəyişdirilməsi: Respondentlərin 42%-i aviabiletlərin baha olması səbəbindən kruiz səyahəti planlarına artıq ilkin düzəlişlər edib.
-
Gənc nəsil daha həssasdır: Qiymət artımı xüsusilə 18–34 yaş qrupuna zərbə vurub. Bu yaş kateqoriyasındakı rəylərin 61%-i bahalı uçuşların onların yay və payız istirahət planlarını birbaşa alt-üst etdiyini bildirib.
Sorğu göstərir ki, dəniz səyahəti həvəskarları turlardan tamamilə imtina etmək əvəzinə, büdcələrini qorumaq üçün yeni alternativ yollar axtarırlar.
Uyğunlaşma cəhdlərinə baxmayaraq, uzunmüddətli perspektivdə kruiz şirkətlərinin (məsələn, Royal Caribbean, Carnival, Norwegian) gəlirliliyi risk altındadır. İstehlakçıların alternativ planları sənayeni müştəri itkisi ilə hədələyir. Sorğu iştirakçılarının yarıya yaxını bahalı təyyarə uçuşlarından qaçmaq üçün kruiz əvəzinə quru yolu ilə avtomobil səyahətlərini və ya yerli kurort istirahətlərini nəzərdən keçirir. Respondentlərin əhəmiyyətli bir hissəsi qiymətlər enməyənədək planlaşdırılan kruiz turunu tamamilə ləğv etmək və ya qeyri-müəyyən müddətə təxirə salmaq niyyətindədir.
Deutsche Bank mütəxəssisləri vurğulayırlar ki, bu tendensiya kruiz müştərilərinin nəqliyyat xərclərinə qarşı yüksək marjinal həssaslığını nümayiş etdirir. Əgər aviabilet tarifləri 2027-ci ilə qədər bu səviyyədə qalarsa, kruiz operatorları gəmilərin doluluq səviyyəsini (occupancy rate) 100%-ə çatdırmaqda çətinlik çəkəcəklər və müştəri cəlb etmək üçün öz biletlərinin qiymətini məcburi şəkildə aşağı salmalı olacaqlar ki, bu da onların xalis mənfəət marjasını zərbə altında qoyacaq.
MONETAR.AZ
