Azərbaycanın ət idxalı bazarında 2026-cı ilin ilk rübündə qeydə alınan göstəricilər maraqlı və eyni zamanda düşündürücü mənzərə yaradır. Rəqəmlər göstərir ki, ölkəyə gətirilən ətin miqdarı cüzi artsa da, bu məhsula ödənilən vəsait daha sürətlə yüksəlib. Bu isə həm qlobal bazarlardakı dəyişikliklərin, həm də daxili iqtisadi faktorların təsirini açıq şəkildə ortaya qoyur.
Rəsmi statistikaya əsasən, yanvar-mart aylarında Azərbaycana 12 299 ton ət idxal olunub. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə cəmi 3,4 faiz artım deməkdir. Lakin idxalın dəyəri 28,6 milyon dollara çataraq illik müqayisədə 15,3 faiz yüksəlib. Başqa sözlə, ölkə daha çox ət almır, amma daha çox pul xərcləyir.
Bu fərqin arxasında duran əsas səbəblərdən biri qlobal ərzaq bazarlarında qiymət artımıdır. Heyvandarlıq məhsullarının istehsalında istifadə olunan yemlərin bahalaşması, enerji və logistika xərclərinin artması dünya üzrə ət qiymətlərinə birbaşa təsir göstərir. Azərbaycan da idxaldan asılı olduğu üçün bu tendensiyadan kənarda qalmır.
Digər mühüm amil idxal strukturunda dəyişiklik ehtimalıdır. Daha keyfiyyətli və baha ət növlərinə üstünlük verilməsi orta idxal qiymətini artırır. Bununla yanaşı, nəqliyyat və tədarük zəncirindəki əlavə xərclər də son qiymətə təsir edən faktorlar sırasındadır.
Ət idxalına çəkilən xərclərin ümumi idxalda payı 0,7 faiz səviyyəsində qalsa da, bu göstərici ərzaq təhlükəsizliyi baxımından əhəmiyyətlidir. Çünki daxili tələbatın bir hissəsi hələ də xarici bazardan asılı olaraq qalır. Bu isə həm valyuta axınına səbəb olur, həm də daxili bazarda qiymətlərin xarici təsirlərə həssaslığını artırır.
Mövcud vəziyyət daxili bazar üçün də siqnal xarakteri daşıyır. İdxal qiymətlərindəki artım yaxın dövrdə yerli bazarda ət və ət məhsullarının bahalaşmasına gətirib çıxara bilər. Bu baxımdan yerli istehsalın artırılması, fermerlərə dəstəyin gücləndirilməsi və yem bazasının optimallaşdırılması daha da актуallaşır.
Ümumilikdə, 2026-cı ilin ilk rübü göstərir ki, Azərbaycan ət idxalında “sabit həcm, artan xərc” mərhələsinə daxil olub. Əgər bu tendensiya davam edərsə, ilin sonuna qədər ət idxalına xərclənən vəsaitin 100 milyon dolları keçməsi real görünür. Bu isə aqrar siyasətdə yeni yanaşmaların vacibliyini bir daha gündəmə gətirir.
MONETAR.AZ
