OPEC+ alyansı qlobal neft bazarındakı dramatik şəraitə baxmayaraq, hasilatın bərpası üzrə strateji planını davam etdirir. Lakin Bloomberg-in hesabatı göstərir ki, təşkilatın qərarları ilə bazardakı real vəziyyət arasında böyük bir uçurum yaranıb.
Alyans 2023-cü ildə tətbiq edilmiş gündəlik 1,65 milyon barellik ixtisarı tamamilə ləğv etməyi planlaşdırır. İxtisarların təxminən üçdə ikisi artıq bərpa edilib.
Sentyabr ayına qədər üç aylıq mərhələlərlə bazara qaytarılacaq. Mayın 3-də qəbul edilmiş qərara əsasən, iyun ayı üçün kvotalar gündəlik 188 min barel artırılıb.
Bu ayın ən sensasiyalı hadisəsi Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) alyansdan ayrılması olub. Ayrılmanın əsas səbəbi BƏƏ ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında hasilat tavanı və kvota bölgüsü üzrə yaranan dərin fikir ayrılıqlarıdır. Bu, alyansın gələcək birliyi üçün ciddi siqnal hesab olunur.
OPEC+ rəsmi olaraq kvotaları artırsa da, bu, bazarda təklifin artması demək deyil. İrandakı müharibə və Hörmüz boğazının faktiki bağlanması hasilatçı ölkələri çıxılmaz vəziyyətə salıb:
Hasilat 1990-cı ildən bəri ən aşağı səviyyəyə enib. Hasilat müharibədən əvvəlki səviyyənin cəmi 25%-ni təşkil edir. Neft quyulardan çıxarılsa da, Hörmüz boğazı bloklandığı üçün onu dünya bazarına çatdırmaq mümkün deyil. Bir çox ölkələr anbarların dolması səbəbindən hasilatı dayandırmaq məcburiyyətində qalıblar.
Alyansın növbəti rəsmi görüşü 7 iyun 2026-cı il tarixinə planlaşdırılıb. İyunun ortalarında keçiriləcək bu görüşdə: BƏƏ-nin gedişindən sonra yeni güc balansının müəyyənləşməsi; müharibə fonunda tədarük zəncirinin bərpası yollarının müzakirəsi gözlənilir.
Dünya iqtisadiyyatı kəskin neft qıtlığı ilə üz-üzədir. OPEC+ kağız üzərində hasilatı artırmaqla bazara "psixoloji sakitlik" verməyə çalışsa da, fiziki tədarük yalnız geosiyasi gərginliyin azalmasından sonra bərpa oluna bilər.
MONETAR.AZ
