Qarşıdan gələn mühüm iqtisadi danışıqlar ərəfəsində dünyanın iki böyük ticarət gücü — Çin və Avropa İttifaqı (Aİ) arasında gərginlik pik həddə çatıb. Çin Xalq Respublikasının Ticarət Nazirliyi (MOFCOM) şənbə günü rəsmi bəyanat yayaraq, Brüsselin Çin şirkətlərinə qarşı tətbiq etməyi planlaşdırdığı yeni birtərəfli və məhdudlaşdırıcı addımlara qarşı qətiyyətli cavab tədbirləri görüləcəyini elan edib.
Pekin Avropa tərəfini Ümumdünya Ticarət Təşkilatının (ÜTT) fundamental qaydalarına riayət etməyə, azad ticarəti dəstəkləməyə və proteksionist (daxili bazarı qorumağa yönəlmiş) siyasətdən əl çəkməyə çağırıb.
İki tərəf arasında iqtisadi müstəvidə "soyuq müharibə" küləklərinin əsməsi Brüsselin son dövrlərdə atdığı və planlaşdırdığı bir neçə kəskin addımla bağlıdır. Avropa Komissiyası Çinin elektromobillər, günəş panelləri və batareya sektorunda dövlət subsidiyaları hesabına yaratdığı ucuz məhsul axınının qarşısını almaq üçün xüsusi idxal məhdudiyyətləri mexanizmini müzakirə edir.
Aİ-nin daxili istehsalın payını artırmaq üçün strateji sahələrdə xarici (xüsusilə Çin) investorlara qarşı birgə mülkiyyət və texnologiya transferi kimi sərt şərtlər qoymağa hazırlaşması Pekini hiddətləndirib. Brüsselin heç bir faktiki sübut olmadan Çini kiber-təhlükəsizlik kontekstində ilk dəfə rəsmi olaraq "yüksək riskli ölkə" elan etməsi və Çin istehsalı günəş enerjisi invertorlarından istifadə edən layihələrə maliyyə dəstəyini qadağan etməsi münasibətləri tamamilə gərginləşdirib.
Çin Ticarət Nazirliyi hələ də dialoq və qarşılıqlı məsləhətləşmə mexanizmlərinin yaradılmasına ümid etdiyini bildirsə də, "ayrı-seçkilik xarakterli" adlandırdığı sanksiyalara qarşı öz daxili tədarük zəncirinin təhlükəsizliyini qorumaq üçün bütün rəsmi rıçaqları (məsələn, Avropa şirkətlərinə qarşı əks-təhqiqatların başladılması) işə salacağını vurğulayıb.
Pekinin bu son xəbərdarlığı, rəsmi Brüsselin yaxın günlərdə qəbul edəcəyi yekun iqtisadi qərarlara birbaşa təzyiq xarakteri daşıyır. Əgər Aİ komissarları kompromis tapmasalar, qlobal tədarük zəncirində yeni bir "ticarət müharibəsi" qaçılmaz ola bilər.
MONETAR.AZ
