Süni intellekt (AI) texnologiyalarının inkişafı və data mərkəzlərinin sürətlə tikilməsi ABŞ-da elektrik enerjisinə tələbatın əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb olacaq. “Bernstein Societe Generale Group” investisiya şirkətinin proqnozuna əsasən, 2030-cu ilədək ölkədə elektrik enerjisinə tələbatın illik mürəkkəb artım tempi (CAGR) 4%-ə çatacaq.
Monetar.az xəbər verir ki, şirkətin analitikləri Sunayna Okalan və Rafael Li uzunmüddətli enerji tələbatı üzrə artım proqnozunu əvvəlki 3%-dən 4%-ə yüksəldiblər.
Hesabata görə, 2025–2030-cu illərdə ABŞ-da əlavə elektrik enerjisi tələbatı təxminən 1 000 teravat-saata (TVt·st) çatacaq. Bu artımın yarıdan çoxunun data mərkəzlərinin payına düşəcəyi gözlənilir.
Hesabatda qeyd olunur ki, ABŞ-da elektrik enerjisi istehlakı 2019-cu ildən bəri orta hesabla ildə 1,2%, 2000-ci ildən etibarən isə cəmi 0,3% artıb. Bu göstəricilər ölkənin ümumi daxili məhsulunun artım tempindən xeyli aşağı olub.
Lakin süni intellekt texnologiyalarının geniş yayılması və məlumatların emalı infrastrukturuna investisiyaların sürətlənməsi enerji bazarında yeni mərhələnin başlanmasına səbəb olur.
“Bernstein”in qiymətləndirməsinə əsasən, ABŞ-ın qlobal data mərkəzləri bazarındakı payı hazırkı 45%-dən onilliyin sonunadək təxminən 50%-ə yüksələ bilər.
Tədqiqatın baza ssenarisinə görə, enerjidən istifadə effektivliyi əmsalı (PUE) 1,25 götürüldükdə, ABŞ-dakı data mərkəzlərinin İT gücü 2025-ci ildəki 34 giqavatdan 2030-cu ildə 149 giqavata çatacaq. Bu, beş il ərzində 115 giqavat yeni gücün istifadəyə verilməsi deməkdir. Nəticədə data mərkəzlərinin illik elektrik enerjisi istehlakının 500 TVt·st-dan çox artacağı proqnozlaşdırılır.
Data mərkəzləri ilə yanaşı, ABŞ-da elektrik enerjisinə tələbatın yüksəlməsinə sənaye istehsalının ölkəyə qaytarılması və yaşayış sektorunun elektrifikasiyası da təsir göstərəcək.
Hesabata əsasən:
-
Sənaye istehsalı: İstehsalın ölkəyə qaytarılması 2030-cu ilədək elektrik enerjisinə tələbatı təxminən 100 TVt·st artıracaq.
-
Elektromobillər: Elektrikli nəqliyyat vasitələrinin yayılması əlavə 66 TVt·st enerji tələbatı yaradacaq.
-
İstilik nasosları: Bu texnologiyaların daha geniş tətbiqi elektrik enerjisi istehlakına əlavə 69 TVt·st yük gətirəcək.
Beləliklə, rəqəmsal infrastrukturla yanaşı, sənaye və məişət sektorlarında baş verən dəyişikliklər də ABŞ-ın enerji sisteminə düşən yükü artıracaq.
Artan tələbatın qarşılanması və istismardan çıxarılan kömür elektrik stansiyalarının əvəzlənməsi üçün “Bernstein” təbii qazı və günəş enerjisini əsas yeni elektrik istehsalı mənbələri kimi qiymətləndirir.
Proqnoza görə, 2030-cu ilədək təbii qazdan elektrik istehsalının illik mürəkkəb artım tempi 2,9% təşkil edəcək. Bu isə elektrik enerjisi istehsalı üçün qaza olan tələbatın gündə təxminən 2 milyard kubfut artması ilə nəticələnə bilər.
Günəş enerjisi istehsalının isə eyni dövrdə illik 21% artacağı gözlənilir. Bu, günəş enerjisini proqnozlaşdırılan artımın əsas mənbələrindən birinə çevirəcək.
Analitiklər nüvə energetikasının da genişlənməsini nəzərə alıblar. Bu çərçivədə “Constellation Energy” şirkətinin “Three Mile Island”, “Holtec” şirkətinin “Palisades” və “NextEra Energy” şirkətinin “Duane Arnold” atom elektrik stansiyalarının reaktorlarının yenidən işə salınması planları diqqətə alınıb.
Elektrik enerjisinə tələbatın sürətlə artması fonunda yeni istehsal güclərinin şəbəkəyə qoşulması da mühüm çağırış olaraq qalır. Hesabata görə, şəbəkəyə qoşulma üzrə müraciətlərin növbəsi üç ildən çox davam edə bilər.
Bu vəziyyət enerji istehlakçılarını ənənəvi elektrik şəbəkəsindən asılılığı azaltmağa yönəlmiş həllərə sövq edir. Belə şəraitdə şirkətlər və digər iri istehlakçılar şəbəkədən kənar və ya birbaşa istehlak nöqtəsində qurulan (“behind-the-meter”) fərdi enerji istehsalı sistemlərinə, eləcə də fasiləsiz və etibarlı elektrik təminatına daha çox maraq göstərirlər.
Ümumilikdə, “Bernstein”in proqnozu göstərir ki, süni intellektin inkişafı, data mərkəzlərinə investisiyalar və iqtisadiyyatın elektrifikasiyası ABŞ-ın enerji bazarında uzunmüddətli dəyişikliklər yaradacaq. Bu proses yeni generasiya güclərinə, elektrik şəbəkəsinin genişləndirilməsinə və etibarlı enerji təchizatı həllərinə tələbatı artıracaq.
MONETAR.AZ
