Bloomberg yazır ki, Asiyanın ən böyük neft idxalçıları olan Çin və Hindistan Hörmüz boğazındakı iflic vəziyyət fonunda alternativ təchizat yollarını tükəndirirlər.
Yeddi həftədən çox müddət ərzində bu ölkələr Rusiya və İran neftinin üzən ehtiyatlarını (tankerlərdə saxlanılan xam neft) alaraq böhranın təsirini yumşalda bilmişdilər. Lakin indi bu “təhlükəsizlik yastığı” sürətlə azalır.
Ən çox zərər görən ölkə Hindistandır. Neft və qaz çatışmazlığı ilə üzləşən dünyanın üçüncü ən böyük idxalçısı Rusiyadan alışları kəskin artırıb. Buna baxmayaraq, “suda olan” (tankerlərdəki) mövcud ehtiyatların həcmi sürətlə azalır.
Oil Brokerage-in məlumatına görə, fevralın ortalarından bəri Rusiya neftinin üzən ehtiyatları 20 milyon bareldən 5 milyon bareldən də aşağı səviyyəyə düşüb. Vortexa isə bu qalıqları cəmi 3 milyon barel səviyyəsində qiymətləndirir.
Vəziyyət Nyu-Dehli üçün Hörmüz boğazında iki Hindistan gəmisinin atəşə tutulmasından və ABŞ-ın İran neftinin alınmasına verilən icazələri uzatmamasından sonra daha da ağırlaşıb. Nəticədə Hindistan son dörd ildə ilk dəfə dizel yanacağının qiymətlərini ciddi şəkildə artırmağa hazırlaşır ki, bu da inflyasiyanı sürətləndirəcək.
Çin isə 1 milyard bareldən çox strateji ehtiyatları sayəsində nisbətən daha yaxşı vəziyyətdədir. Bununla belə, ölkədə emalın təxminən 20%-ni həyata keçirən özəl neft emalı zavodları (“çayniklər”) artan qiymətlər və ABŞ-ın ikinci dərəcəli sanksiyaları səbəbindən ciddi təzyiq altındadır.
Rusiya neftinin bahalaşması İran xammalının qiymətlərini də yüksəldib. Əvvəllər böyük endirimlərlə satılan Rusiya ESPO markası və İran nefti indi artıq əlavə qiymətlərlə təklif olunur. Alıcılar bloklanmış Yaxın Şərq tədarüklərinə alternativ tapmaq üçün daha çox ödəməyə məcburdurlar.
International Energy Agency-nin qiymətləndirməsinə görə, Hörmüz boğazının faktiki blokadası nəticəsində ötən ay qlobal neft tədarükləri artıq 10% azalıb.
“Bütün Asiya ciddi çatışmazlıqla üzləşib. Müharibə hər gün iqtisadiyyatlara daha güclü zərbə vurur və heç kimi kənarda qoymur”, — deyə Oil Brokerage bildirir.
