Azərbaycan Mərkəzi Bankı tərəfindən icbari avtonəqliyyat sığortası sistemində edilən dəyişikliklər bazarda fundamental dönüş kimi qiymətləndirilir. Monetar.az xəbər verir ki, yeni yanaşma ilə uzun illər tətbiq olunan “bonus-malus” sistemi aradan qaldırılır və onun yerinə daha sadə, şəffaf və fərdi məsuliyyətə əsaslanan “sığorta tarixçəsi əmsalı” mexanizmi tətbiq edilir.
Fərdi məsuliyyət prinsipi: sükan arxasında kimdirsə, cavabdeh odur
Yeni sistemin əsas fəlsəfəsi ondan ibarətdir ki, sığorta riski avtomobilə deyil, birbaşa sürücüyə bağlanır. Yəni qəza baş verdikdə məsuliyyət avtomobil sahibinə deyil, sükanı idarə edən şəxsə aid edilir. Bu yanaşma xüsusilə ailə və ya dostlar arasında avtomobil istifadəsi zamanı yaranan məsuliyyət boşluğunu aradan qaldırır və hər bir sürücünün öz “sığorta tarixçəsinə” görə cavabdeh olmasını təmin edir.
Sadə və aydın tarif mexanizmi
Köhnə sistemdə mövcud olan mürəkkəb sinif və kateqoriyalar ləğv edilərək daha anlaşılan faiz mexanizmi ilə əvəz olunur. İntizamlı sürücülər hər il qəzasız sürücülük üçün 5 faizədək güzəşt əldə edə biləcək. Əksinə, qəza törədən sürücülərin sığorta haqqı hər hadisəyə görə 30 faiz artırılacaq. Bu yanaşma sığorta sistemini daha proqnozlaşdırıla bilən edir və sürücünün davranışını birbaşa maliyyə nəticəsi ilə əlaqələndirir.
Birgə istifadə olunan avtomobillərdə “ən riskli sürücü” prinsipi
Əgər bir avtomobil bir neçə şəxs tərəfindən istifadə olunursa, sistem ən yüksək riskə malik sürücünün tarixçəsini əsas götürəcək. Bu, ailə üzvləri və ya ortaq istifadə edilən nəqliyyat vasitələrində riskin bölüşdürülməsini deyil, daha çox fərdi məsuliyyətin artırılmasını hədəfləyir.
Hüquqi şəxslər və taksi fəaliyyəti üçün ayrıca yanaşma
Hüquqi şəxslərin avtomobillərində ümumi sığorta əmsalı sabit saxlanılır, lakin risk yaradan sürücünün fərdi tarixçəsi nəzərə alınır. Taksi fəaliyyəti ilə məşğul olan nəqliyyat vasitələri isə daha yüksək risk kateqoriyasında qiymətləndirilməyə davam edir və mövcud sərt qaydalar qüvvədə qalır.
Şəffaflıq və avtomatlaşdırma üstünlük qazanır
Yeni modelin əsas üstünlüklərindən biri sığorta tarixçəsinin birbaşa şəxsiyyətlə əlaqələndirilməsidir. Bu, sistemdə şəffaflığı artırır, risklərin daha düzgün qiymətləndirilməsinə imkan verir və sığorta şirkətlərinin qərarlarını daha obyektiv edir.
Yeni sığorta modeli sürücüləri daha məsuliyyətli davranışa təşviq etməyi hədəfləyir. Qəza törədən şəxslər üçün xərclərin artması, intizamlı sürücülər üçün isə real maliyyə güzəştləri yaradılır. Bu yanaşma uzunmüddətli perspektivdə yol hərəkətində risklərin azalmasına və daha dayanıqlı sığorta bazarının formalaşmasına xidmət edir.
