Avropada təbii qaz fyuçersləri çərşənbə axşamı əvvəlki sessiyada qeydə alınan enişdən sonra sabitləşərək ötən həftənin minimum səviyyələrindən yuxarıda ticarət olunub. Bazar iştirakçıları yeraltı qaz anbarlarının doldurulmasının ləngiməsi fonunda Fars körfəzindəki diplomatik prosesləri qiymətləndirməyə üstünlük veriblər.
Ən yaxın tədarük tarixli etalon Niderland TTF qaz müqaviləsinin qiyməti demək olar ki, dəyişməyərək meqavat-saat üçün 65,61 avro təşkil edib. Böyük Britaniyada topdansatış qaz fyuçersləri də sabit qalaraq bir term üçün 160,50 pens səviyyəsində ticarət olunub.
Avropa qaz bazarında qiymətlərə aşağı istiqamətli təzyiqin əsas səbəblərindən biri xammal bazarlarında satış dalğasının zəifləməsi olub. İnvestorlar Yaxın Şərqdə davam edən diplomatik təşəbbüslərin nəticələrini izləyirlər.
Əvvəlki sessiyada topdansatış qaz qiymətləri təxminən 3% geriləmişdi. Buna Vaşinqton və Tehran arasında Hörmüz boğazında kommersiya gəmiçiliyinin təhlükəsizliyinə təminat verilməsini də əhatə edən aralıq atəşkəs razılaşmasına yaxınlaşdıqları barədə xəbərlər və bunun fonunda qlobal neft qiymətlərinin ucuzlaşması səbəb olmuşdu.
Bazar əhval-ruhiyyəsinə əlavə dəstək Qətərin Baş nazirinin Hörmüz boğazında maneəsiz dəniz nəqliyyatının bərpasına yönəlmiş vasitəçilik danışıqları çərçivəsində Tehrana səfər etməsi ilə bağlı xəbərlər verib.
"Brent" markalı neft iki ardıcıl enişdən sonra bir barel üçün təxminən 87,40 dollar səviyyəsində sabitləşdikdən sonra enerji treyderləri mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) və xam neft daşımalarının bərpasını təsdiqləyən konkret siqnalları gözləməyi üstün tutaraq aqressiv qısa mövqelərdən çəkiliblər.
Bununla belə, diplomatik irəliləyişlərə baxmayaraq, Avropada qaz bazarının fundamental vəziyyəti payız-qış mövsümü ərəfəsində məhdud olaraq qalır.
Gas Infrastructure Europe təşkilatının məlumatına görə, Avropa İttifaqında yeraltı qaz anbarlarının doluluq səviyyəsi təxminən 62% təşkil edir. Kontinentdə müşahidə olunan isti hava dalğaları səbəbindən elektrik enerjisinə yüksək tələbat, eləcə də Qətərdən LNG tədarükündə yaranan gecikmələr anbarların mövsümi doldurulmasını əhəmiyyətli dərəcədə ləngidib.
ING analitiklərinin fikrincə, mövcud doldurma templəri ilə Avropa İttifaqının qış mövsümünə qədər müəyyən etdiyi ehtiyat hədəflərinə çatması çətin görünür. Bu isə 2026–2027-ci il qış mövsümündə qaz qiymətlərində risk mükafatının yüksək qalmasına səbəb ola bilər.
Enerji bazarının iştirakçıları ilin son rübündə təklif tərəfinin necə dəyişəcəyini də diqqətlə izləyirlər.
Avropa şirkətləri spot LNG yükləri uğrunda Asiya alıcıları ilə rəqabət apardığı bir vaxtda, ABŞ-də yüksək qaz ehtiyatları bazar üçün əlavə təminat rolunu oynaya bilər. UBS-in araşdırmasına əsasən, ölkədə yüksək hasilat hesabına qaz ehtiyatları hazırda son beş ilin orta göstəricisini təxminən 8% üstələyir.
Analitiklər hesab edirlər ki, ilin sonuna qədər ABŞ-də yeni LNG ixrac terminallarının və boru kəməri infrastrukturunun istifadəyə verilməsi ölkənin ixrac imkanlarını artıracaq və əsas dəniz nəqliyyat marşrutları açıq və təhlükəsiz qalacağı təqdirdə, Qərbi Avropada mövcud struktur qaz çatışmazlığının qismən aradan qaldırılmasına kömək edəcək.
MONETAR.AZ
