Gəmilərin hərəkətini izləyən beynəlxalq xidmətlərin rəsmi məlumatlarına istinadən TASS agentliyinin yaydığı xəbərə görə, "Voyager" tankeri Yaponiyanın ən böyük enerji konqlomeratlarından biri olan ENEOS Holdings-ə məxsus Kiire (Kiiro) dəniz terminalına növbəti Rusiya nefti partiyasını uğurla boşaldıb.
Bu, eyni tankerin cari ay ərzində Yaponiyaya reallaşdırdığı ilk belə missiya deyil. "Voyager" may ayının əvvəlində də ölkənin digər iri neft-qaz oyunçuları olan Taiyo Oil və Idemitsu Kosan şirkətləri üçün Saxalin yataqlarından hasil edilmiş xam nefti uğurla daxili bazara çatdırmışdı.
Yaponiya 2022-ci ildən sonra tətbiq edilən beynəlxalq sanksiyalar çərçivəsində Rusiyadan neft idxalını demək olar ki, tamamilə dayandırmışdı. Lakin rəsmi Tokionun xüsusi icazəsi və tövsiyəsi ilə ölkə şirkətləri Uzaq Şərqdə yerləşən Saxalin-2 layihəsindən vaxtaşırı olaraq kiçik partiyalarla neft almağa davam edir.
Bu alışların arxasında mühüm bir texniki və iqtisadi səbəb dayanır:
-
Qaz təchizatı ilə əlaqə: Saxalin-2 layihəsi Yaponiya üçün kritik əhəmiyyət kəsb edən mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) mənbəyidir.
-
Texnoloji zərurət: Yataqlardan qaz hasilatı zamanı yan məhsul kimi xam neft (kondensat) də çıxır. Quyuların normal fəaliyyətini qorumaq və qaz axınını kəsməmək üçün həmin neftin vaxtaşırı olaraq terminaldan boşaldılması və tərəfdaşlar tərəfindən satın alınması texnoloji zərurətdir.
Yaponiyanın Rusiya neftinə olan bu məhdud, lakin davamlı marağı birbaşa olaraq onun enerji təhlükəsizliyi strategiyasından irəli gəlir. Yaponiya iqtisadiyyatı xam neftə olan tələbatının 90%-dən çoxunu Yaxın Şərq regionundan (Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Küveyt və s.) idxal edir.
Yaxın Şərqdən gələn neft tankerlərinin demək olar ki, hamısı qlobal ticarətin ən həssas coğrafi nöqtələrindən biri olan Hormuz boğazından (Strait of Hormuz) keçməlidir. Bölgədə son dövrlərdə artan geosiyasi gərginliklər və hərbi risklər bu boğazın bağlanma və ya tankerlərin hücuma məruz qalma ehtimalını artırır.
Yaponiyanın İqtisadiyyat, Ticarət və Sənaye Nazirliyi (METI) yaranmış bu riskli vəziyyəti nəzərə alaraq, yerli enerji şirkətlərinə tədarük mənbələrini şaxələndirməyi (diversifikasiya etməyi) və Yaxın Şərqdən asılılığı azaltmaq üçün regional alternativlərdən (məsələn, yaxın məsafədə yerləşən Saxalin yataqlarından) istifadəni artırmağı rəsmən tövsiyə edib.
MONETAR.AZ
