"Reuters"in amerikalı rəsmi şəxsə istinadən verdiyi xəbərə görə, Birləşmiş Ştatlar İran və Oman arasında Hörmüz boğazı vasitəsilə kommersiya gəmiçiliyini bərpa edəcək sazişin tezliklə bağlanacağına ümid edir.
Rəsmi şəxsin sözlərinə görə, Vaşinqton saziş elan edildikdən sonra və İranın kommersiya gəmilərini strateji boğazdan maneəsiz buraxması şərtilə İran limanlarının blokadasını ləğv edəcək.
"Oman və İran arasında boğaz məsələsində irəliləyiş müşahidə olunur və biz tezliklə sazişin bağlanacağını gözləyirik", — deyə rəsmi şəxs bildirib və əlavə edib ki, ABŞ-ın addımları birbaşa Tehranın öz üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməsindən asılı olacaq.
İran və Omanı ayıran boğaz üzrə saziş artıq beş aydır davam edən münaqişənin daha geniş sülh yolu ilə tənzimlənməsi istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirilir.
ABŞ və İsrailin cari ilin 28.02 tarixində başladığı müharibədən əvvəl bu boğazdan qlobal neft istehlakının təxminən beşdə biri keçirdi. Gəmilərə hücumlar və İran tərəfindən tranzit rüsumlarının tutulması enerji daşıyıcılarının qiymətinin artmasına və inflyasiya təzyiqinin güclənməsinə səbəb olub.
Əbu-Dabi Milli Neft Şirkəti münaqişə başlayandan bəri boğazda ona məxsus 15 gəminin hücuma Məruz qaldığını bildirib. Hücumlar nəticəsində heyət üzvlərindən biri həlak olub, daha 20 nəfər yaralanıb.
Regional gərginlik də artıb: Səudiyyə Ərəbistanı, Pakistan və Türkiyə Məkkədə kollektiv müdafiə haqqında pakt imzalayıblar. Sazişə əsasən, üç ölkədən hər hansı birinə edilən silahlı hücum hər üçünə edilmiş hücum kimi qiymətləndiriləcək.
Türkiyə paktın müdafiə xarakteri daşıdığını və hər hansı bir konkret dövlətə qarşı yönəlmədiyini bəyan edib, hərçənd sənəd İranla münasibətlərin kəskinləşməsi fonunda imzalanıb.
Ayrıca olaraq, Livan və İsrail ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş razılaşmalar çərçivəsində "Hizbullah"ın tərksilah edilməsinə nəzarət üçün qoşun ayıra biləcək ölkələrin qısa siyahısını razılaşdırıblar.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyan Vaşinqtonla danışıqları daxili tənqidlərdən müdafiə edərək bildirib ki, yüksəkrütbəli hərbi komandirlərin əksəriyyəti hərbi əməliyyatların dayandırılmasına yönəlmiş danışıqları dəstəkləyir.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı 29.07 tarixindən bəri İrana zərbələr endirilməsi barədə məlumat verməyib, hərçənd dayanıqlı atəşkəsə nail olmaq üçün daha əvvəlki cəhdlər uğursuzluqla nəticələnmişdi.
MONETAR.AZ
