Fransada dəmiryolçuların irimiqyaslı tətili qatarların hərəkətini iflic edib

Fransada dəmiryolçuların irimiqyaslı tətili qatarların hərəkətini

Fransanın milli dəmir yolu operatoru SNCF-in əməkdaşları rəsmi olaraq 10 iyun tarixində ölkə miqyasında bir günlük kütləvi tətilə başlayıblar. Le Monde qəzetinin verdiyi məlumata görə, aksiya ölkənin dörd əsas və ən böyük dəmiryolçu həmkarlar ittifaqı (CGT Cheminots, Unsa Ferroviaire, SUD-Rail və CFDT Cheminots) tərəfindən birgə təşkil olunub.

Bu iddialı addım, SNCF-in daxili struktur islahatlarına rəhbərlik edən baş icraçı direktor Jan Kasteks (Jean Castex) üçün ilk böyük sosial sınaq hesab olunur.

Həmkarlar ittifaqları sərnişinlər üçün (imtahan, bayram və ya istirahət gününə təsadüf etməməsi şərti ilə) minimal çətinlik yaradacaq bir tarix seçdiklərini bəyan etsələr də, qatar qrafiklərində kəskin pozuntular qaçılmaz olub:

  • Yüksək sürətli qatarlar (TGV): Ölkə üzrə reyslərin ciddi hissəsi ləğv edilib. Ortalamaya görə, hər üç TGV qatarından biri (33%-i) tamamilə xəttə çıxmayıb.

  • Regional və şəhərətrafı nəqliyyat (TER, Transilien, RER): Gündəlik işə və dərsə gedən sərnişinlərin istifadə etdiyi regional qatarların hərəkəti "kəskin dərəcədə" məhdudlaşdırılıb. Xətlərin böyük hissəsində qatarlar yalnız 1/2 və ya 1/3 qrafiki ilə işləyir.

  • Paris bölgəsində ekstremal vəziyyət: Ən böyük həmkarlar ittifaqı olan CGT Cheminots-un hesabatına əsasən, ölkə üzrə hər iki dəmiryolçudan biri birbaşa işi dayandırıb. Paris regionunda fəaliyyət göstərən strateji xətlərdən birində isə maşinistlərin 95%-ə qədəri tətilə qoşularaq işə çıxmaqdan imtina edib.

İşçilərin ən çox qorxduğu məqam şirkətin daxili reorganizasiya modelidir. Bu proses mərhələli şəkildə aşağıdakı kimi icra olunur:

1. Regional törəmə şirkətlərin yaradılması: Struktur dəyişikliyi.

SNCF vahid dövlət strukturu olmaqdan çıxarılaraq, regionların tələbinə uyğun lokal filiallara (məsələn, "Sud Azur", "Loire Océan") bölünür.

2. Sosial təminat zəmanəti: Keçid dövrü.

Filiallara transfer olunan işçilərin mövcud statusu və güzəştləri dövlət tərəfindən yalnız 15 aylıq müvəqqəti "sosial təhlükəsizlik paketi" ilə sığortalanır.

3. Şərtlərin pisləşməsi və fərqlilik: Müqavilənin bitməsi.

15 aydan sonra bu xüsusi güzəştlər qüvvədən düşür və hər bir regionda işçilərin əmək şəraiti yerli özəl operatorların şərtlərinə uyğun olaraq kəskin şəkildə pisləşir.

SNCF rəhbərliyi isə öz növbəsində sosial dialoqa açıq olduqlarını bəyan edib. Şirkət rəhbərliyi ötən il 1.8 milyard avro xalis mənfəət əldə edildiyini, işçilərin minimum əməkhaqqının 10% artırıldığını və hər kəsə 1450 avro məbləğində birdəfəlik bonus təyin edildiyini xatırladır. Bununla belə, rəhbərlik tətil nümayəndələri ilə rəsmi müzakirələrin 23 iyundan tez mümkün olmayacağını bildirərək vaxtı uzadır, bu isə tərəflər arasında gərginliyi daha da alovlandırır.

MONETAR.AZ