Yaxın Şərqdə kəskinləşən geosiyasi vəziyyət və dəniz ticarət yollarındakı logistik böhran, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) iqtisadiyyatın diversifikasiyası (şaxələndirilməsi) proqramının əsas hərəkətverici qüvvəsi olan qeyri-neft özəl sektoruna birbaşa təsir etməyə başlayıb. Bu gün rəsmən açıqlanan Satınalma Menecerləri İndeksi (PMI) məlumatları qeyri-neft biznesində may ayı ərzində yalnız mülayim (zəif) inkişaf templərinin olduğunu ortaya qoyub.
S&P Global tərəfindən biznes rəhbərləri arasında keçirilən sorğunun (məlumatlar 12-22 may tarixlərində toplanıb) nəticələrinə əsasən, BƏƏ və Dubay üzrə makroiqtisadi aktivlik dinamikası aşağıdakı kimidir:
-
BƏƏ Ümumi PMI: Aprel ayındakı 52.1 bənddən mayda 52.6 bəndə yüksəlib. Bu, qeyri-neft sektorunun genişlənməkdə (50 bənddən yuxarı hər bir göstərici inkişafı ifadə edir) davam etdiyini göstərsə də, indeks hələ də uzunmüddətli tarixi orta səviyyə olan 54.3 bənddən xeyli aşağıdır.
-
Dubay İndeksi: Regional ticarət mərkəzi olan Dubayda PMI apreldəki 51.6-dan mayda 52.0-yə qalxıb. Lakin kədərli məqam odur ki, Dubayda biznes aktivliyinin artım tempi ardıcıl 5-ci aydır ki, zəifləyir və 2021-ci ilin iyunundan bəri ən aşağı həddə düşüb.
May ayında BƏƏ şirkətləri üçün ən böyük problem xammal tədarükü və logistika sahəsində yaşanıb. Xüsusilə Fars körfəzinin dünya sularına açılan strateji qapısı üzərindəki gərginlik yerli istehsala ağır zərbə vurub. Hörmüz boğazındakı təhlükəsizlik məhdudiyyətləri səbəbindən may ayında xammalın çatdırılma müddətləri 2020-ci ilin aprelindən (pandemiyanın pik dövründən) bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib.
BƏƏ iqtisadiyyatının qeyri-neft seqmenti daxili dövlət investisiyaları hesabına öz dayanıqlılığını qorumağa çalışsa da, Hörmüz boğazındakı logistik blokada və regional risklər biznesin tam gücü ilə işləməsinə imkan vermir. Müsbət yeganə məqam odur ki, sahibkarların gələcəyə inamı tam itməyib — sorğuda iştirak edən şirkətlərin 12%-i qarşıdakı bir ildə istehsal həcminin yenidən bərpa olunacağını gözləyir.
MONETAR.AZ
