Qlobal investisiya bankı Jefferies International-ın strateqi Durukal Günün bazar ertəsi yayımlanan analitik hesabatına əsasən, ABŞ-ın Xəzinədarlıq Departamenti Türkiyəyə dollar likvidliyini gücləndirmək məqsədilə xüsusi valyuta svop (mübadilə) xətti təklif edə bilər. Bu potensial addım ölkənin maliyyə sistemini qarşıdakı seçki prosesinə qədər sığortalamaq məqsədi daşıyır.
Mütəxəssisin fikrincə, Vaşinqton tərəfindən belə bir rəsmi likvidlik dəstəyinin verilməsi Türkiyə iqtisadiyyatında bir neçə kritik problemi eyni anda yumşalda bilər:
-
Ehtiyatların güclənməsi: Türkiyə Cümhuriyyəti Mərkəzi Bankının (TCMB) xalis valyuta ehtiyatları əhəmiyyətli dərəcədə artar.
-
Lirəyə təzyiqin azalması: Dollar təklifinin artması fonunda Türk Lirəsinin (TL) kəskin ucuzlaşma riskinin qarşısı alınar və məzənnə sabitliyi təmin edilər.
-
De-dollarlaşma təkanı: Daxili bazarda xarici valyutaya olan psixoloji tələbat azalar, bu isə iqtisadiyyatın dollarlaşma sürətini zəiflədər və inflyasiya gözləntilərini aşağı salar.
-
CDS göstəricilərinin enməsi: Türkiyənin beynəlxalq bazarlardakı kredit risk mükafatı (CDS) kəskin geriləyər və ölkənin xarici borclanma xərcləri azalar.
Durukal Gün hesabatında qeyd edib ki, ABŞ-ın Türkiyə üçün nəzərdən keçirə biləcəyi bu maliyyə mexanizmi tamamilə yeni deyil və daha əvvəl sınaqdan çıxarılmış uğurlu bir presedentə əsaslanır. ABŞ ötən il bənzər bir böhran idarəetməsi çərçivəsində Argentina Mərkəzi Bankı ilə 20 milyard dollar həcmində nəhəng svop xətti açmış və yerli pesonun birbaşa alışı əməliyyatlarını həyata keçirmişdi. Ankara ilə qurulacaq mümkün əməkdaşlıq da struktur baxımından bu modelə bənzəyə bilər.
Lakin analitik mühüm bir xəbərdarlıq da edib. Hazırda nə Türkiyə, nə də ABŞ rəsmi dairələri bu mövzu ilə bağlı pərdəarxası danışıqların getdiyinə dair hər hansı bir açıq bəyanat verməyiblər.
Türkiyədə növbəti parlament və prezident seçkiləri rəsmi təqvimə əsasən 2028-ci ilin ortalarına planlaşdırılıb. Buna baxmayaraq, siyasi kulislərdə və analitik dairələrdə Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iqtisadi konyukturadan asılı olaraq ölkəni erkən seçkilərə apara biləcəyi ehtimalı ciddi şəkildə müzakirə olunur. ABŞ-ın mümkün svop xətti təklifi də məhz bu həssas keçid dövründə Türkiyənin maliyyə sabitliyini qorumaq üçün həlledici rıçaq rolunu oynaya bilər.
MONETAR.AZ
