Azərbaycanın bank və maliyyə sektorunun diqqəti mayın 6-da Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) növbəti faiz qərarına yönəlib. Aprel ayındakı "gözlə" taktikasından sonra requlyatorun bu həftə atacağı addım həm kredit bazarı, həm də makroiqtisadi sabitlik baxımından mühüm siqnallar verəcək. Bəs hazırkı şəraitdə Mərkəzi Bankın əlində hansı arqumentlər var və tərəzinin hansı tərəfi daha ağır gəlir?
Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsi ilə bağlı qərarlarında əsas kompas rolu oynayan inflyasiya göstəriciləri hazırda hədəf intervalındadır (4±2%). İlin əvvəlindən müşahidə olunan aşağı inflyasiya təzyiqi AMB-yə manevr imkanı yaradır. Xüsusilə yanvar ayında faizlərin 6,5 %-ə endirilməsi bu yumşalma meyillərinin göstəricisi idi. Lakin faktiki inflyasiyanın aşağı olması faizlərin mütləq şəkildə enəcəyi anlamına gəlmir.
AMB-nin aprelin 2-də faiz dəhlizini sabit saxlamasının əsas səbəblərindən biri kimi regionda artan geosiyasi gərginliklər göstərilmişdi. Bu risklər hələ də tam sovuşmayıb. Digər tərəfdən, qlobal bazarlarda ABŞ Federal Ehtiyatlar Sistemi (FED) və Avropa Mərkəzi Bankının (ECB) faizləri yüksək səviyyədə saxlaması inkişaf etməkdə olan ölkələrin manevr sahəsini daraldır.
Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini azaltsa da, bu dəyişikliyin kommersiya banklarının biznes kreditlərinə dərhal və eyni nisbətdə təsir etməməsi "transmissiya mexanizmi"ndə hələ də müəyyən boşluqların olduğunu göstərir. AMB hazırda bank sistemindəki artıq likvidliyi sterilizasiya etməklə qısamüddətli faizlərin dəhliz daxilində (5.5% - 7.5%) hərəkətini təmin etməyə çalışır.
Analitiklər 6 mayda keçiriləcək mətbuat konfransında bir neçə mümkün ssenarini nəzərdən keçirirlər.
Ən yüksək ehtimal kimi “mühafizəkar yanaşma” göstərilir. Bu ssenariyə görə, Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) apreldəki mövqeyini davam etdirərək uçot dərəcəsini dəyişməz saxlayacaq. Məqsəd makroiqtisadi göstəricilərdəki yenilənmələri tam qiymətləndirmək və qərarı daha sonra verməkdir.
İkinci ssenari “yüngül yumşalma”dır. Bu halda inflyasiyanın hədəf diapazonunun aşağı sərhədinə yaxınlaşması AMB-ni uçot dərəcəsini 0,25 faiz bəndi azaldaraq 6,25%-ə endirməyə vadar edə bilər. Belə addım iqtisadi artımı dəstəkləyən siqnal kimi qiymətləndirilə bilər.
Üçüncü ehtimal isə “texniki düzəliş” ssenarisidir. Burada uçot dərəcəsi dəyişməz qalsa da, banklararası bazarı daha yaxşı tənzimləmək üçün faiz dəhlizinin aşağı və ya yuxarı hədlərində kiçik korrektələr edilə bilər.
MONETAR.AZ
