Bir çox borcalan kredit ödədikcə əsas borcun çox yavaş azaldığını müşahidə edir. Bunun əsas səbəbi odur ki, kreditin ilk illərində aylıq ödənişlərin böyük hissəsi faizlərə gedir, əsas borc isə az azalır. Bu vəziyyətdə ən effektiv çıxış yolu kreditin vaxtından əvvəl (erkən) ödənilməsidir.
Hansı kreditləri vaxtından əvvəl bağlamaq olar
Qanunvericiliyə əsasən, borcalan istənilən növ krediti — istehlak krediti, ipoteka və ya avtokrediti vaxtından əvvəl bağlaya bilər. Banklar buna mane ola və ya əlavə cərimə tətbiq edə bilməz.
Lakin borcalan əvvəlcədən bankı məlumatlandırmalıdır. Adətən bu müddət 30 gün olsa da, müqavilədə daha qısa müddət də nəzərdə tutula bilər. Həmçinin bəzi hallarda minimum əlavə ödəniş məbləği də müəyyən edilir.
Maliyyə vəziyyətinin qiymətləndirilməsi
Vaxtından əvvəl ödəniş etməzdən əvvəl:
- Aylıq xərclərdən sonra nə qədər vəsait qaldığını müəyyənləşdirin.
- Ən azı 3–6 aylıq “maliyyə yastığı” yaradın.
- Bir neçə kreditiniz varsa, faiz dərəcəsi yüksək olanı əvvəl bağlamağa üstünlük verin.
Vaxtından əvvəl ödəniş üsulları
Tam ödəniş
Kredit bir dəfəyə tam bağlanır. Bu, faizlərə ən çox qənaət etməyə imkan verir. Lakin dəqiq məbləği bankdan öyrənmək vacibdir - hətta kiçik fərq borcun açıq qalmasına səbəb ola bilər.
Qismən ödəniş
Əlavə məbləğlər ödəməklə borc azaldılır. Bu zaman üç yanaşma var:
- Kredit müddətinin azaldılması (ən sərfəli variant)
- Aylıq ödənişin azaldılması
- Hibrid üsul (ödəniş azalır, amma əvvəlki məbləğ ödənməyə davam edilir)
Hansı halda daha sərfəlidir
Kreditin ilk yarısında vaxtından əvvəl ödəniş daha effektivdir. Bu dövrdə faiz yükü yüksək olduğundan əlavə ödənişlər ümumi xərci ciddi şəkildə azaldır. Kreditin sonuna yaxın isə bu üsulun effekti zəifləyir.
Əgər məqsəd borcu tez bağlamaqdırsa, müddətin azaldılması daha sərfəlidir. Əgər aylıq yük ağırdırsa, ödənişi azaltmaq daha məqsədəuyğundur.
Haradan əlavə vəsait tapmaq olar
- Xərcləri optimallaşdırmaq
- Əlavə gəlir mənbələri tapmaq
- Aşağı faizli yığımları kreditə yönəltmək
- Kreditin yenidən maliyyələşdirilməsini (refinans) nəzərdən keçirmək
Nəzərə alınmalı məqamlar
- Əlavə ödənişi əsas ödənişdən sonra etmək daha məqsədəuyğundur
- Vaxtından əvvəl ödəniş əsas aylıq ödənişi əvəz etmir
- Müqavilə şərtləri diqqətlə oxunmalıdır
Üstünlüklər:
- Faizlərə qənaət
- Borcdan tez azad olma
- Büdcənin yüngülləşməsi
Risklər:
- Alternativ gəlir imkanlarının itirilməsi
- Maliyyə ehtiyatının azalması
Vaxtından əvvəl kredit ödənişi düzgün yanaşma ilə əhəmiyyətli qənaət imkanı yaradır. Ən effektiv strategiya maliyyə ehtiyatını qoruyaraq, müntəzəm şəkildə qismən ödəniş edib kredit müddətini azaltmaqdır. Bununla həm ümumi xərcləri azaldmaq, həm də borcdan daha tez azad olmaq mümkündür.
MONETAR.AZ
