“Goldman Sachs” analitiklərinin fikrincə, “Tesla”nın “Cybercab” modeli şirkətə muxtar nəqliyyat vasitələri bazarında xərc üstünlüyü qazandıra bilər. Bununla belə, robotaksi əməliyyatlarının geniş miqyasda tətbiqi istehsal xərclərindən daha çox proqram təminatının performansından və süni intellekt əsaslı idarəetmə sisteminin imkanlarından asılı olacaq.
“Goldman Sachs”ın araşdırma qeydində bildirilir ki, “Tesla” sentyabrın 3-də Ostində “Cybercab”ın təqdimatını keçirib və artıq bu avtomobillə robotaksi xidmətləri göstərməyə başlayıb. Şirkət nəzarətsiz robotaksi əməliyyatları çərçivəsində 1 milyon mil məsafənin qət edildiyini açıqlayıb. “Tesla” həmçinin “Cybercab” parklarına sahib olmaq, hab və digər infrastrukturu idarə etmək, eləcə də robotaksi tədbirləri keçirmək istəyən operatorları axtarır.
Analitiklər hesab edirlər ki, “Tesla”nın “unboxed” istehsal yanaşması və yalnız kameralarla işləyən sensor sistemi hesabına avtomobilin maya dəyərini aşağı səviyyədə saxlamaq robotaksi biznesinin iqtisadi səmərəliliyini yaxşılaşdıra bilər. Şirkət kütləvi istehsal mərhələsində “Cybercab” üçün 20-30 min dollar aralığında maya dəyərinə nail olarsa, ilkin qiyməti 50-100 min dollar təşkil edən rəqib muxtar nəqliyyat vasitələri ilə müqayisədə bir mil üzrə 0,05-0,30 dollar arasında xərc üstünlüyü əldə edə bilər.
Lakin “Goldman Sachs” üçün əsas məsələ avtomobilin ucuz istehsal olunmasından daha çox “Tesla”nın süni intellekt yanaşmasının muxtar idarəetmə proqram təminatını sürətlə miqyaslandırmağa və sistemi daha geniş coğrafiyada tətbiq etməyə imkan verib-verməyəcəyidir. Daha geniş əməliyyat ərazisi avtomobillərin istifadəsini artıraraq sabit xərclərin daha çox milə bölüşdürülməsinə və nəticədə hər bir avtomobildən əldə olunan gəlirin yüksəlməsinə şərait yarada bilər. Bu isə robotaksi biznesində proqram təminatını avtomobilin özündən daha mühüm iqtisadi amilə çevirə bilər.
“Tesla”nın sürücünün nəzarətini nəzərdə tutan “Full Self-Driving” (FSD) sistemi üzrə son təhlükəsizlik məlumatları da bəzi insidentlərin tezliyinin azaldığını göstərir. Hesabata əsasən, Şimali Amerikada dördüncü nəsil aparat təminatında “FSD Supervised” istifadə edən avtomobillərdə “FSD” sistemi olmayan “Tesla”larla müqayisədə avtomatik təcili tormozlama hallarının təxminən 75-85 faiz, kiçik və ciddi toqquşmaların isə 40-90 faiz daha az olduğu qeydə alınıb.
Avropada “FSD Supervised” sistemli avtomobillərdə əksər hallarda avtomatik təcili tormozlama hallarının təxminən 70-95 faiz daha az olduğu bildirilib. Bununla belə, “Goldman Sachs” xəbərdarlıq edib ki, Avropa üzrə məlumatlar “Tesla” tərəfindən təlim keçmiş mühəndis-operatorlardan əldə edilib və buna görə də Şimali Amerika göstəriciləri ilə birbaşa müqayisə olunmamalıdır. Hesabatda “Tesla”nın Niderland və Avropa İttifaqının digər dörd ölkəsində “FSD” üçün ilkin təsdiq aldığı da qeyd olunur.
“Goldman Sachs” NHTSA-nın iyulun ortalarına qədər olan qəza məlumatları və “Tesla”nın Ostin, Dallas və Hyuston şəhərləri üzrə açıqlamalarına əsaslanaraq hesablayıb ki, şirkətin tam pilotsuz robotaksi əməliyyatlarında təqsirin kimdə olmasından asılı olmayaraq hər 50-70 min mildən bir yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. Analitiklər “Tesla”nın tam pilotsuz səfərlərə başladığı yanvardan əvvəlki məlumatları hesablamaya daxil etməyiblər.
Bununla yanaşı, “Goldman Sachs” “Tesla” səhmləri üzrə “Neytral” reytinqini saxlayıb. Bankın 12 aylıq hədəf qiyməti 360 dollar müəyyən edilib. Bu göstərici sentyabrın 3-dəki 376,37 dollarlıq bağlanış qiymətindən aşağıdır. Bankın ssenari hesablamalarında səhmlərin təxminən 500 dollara qədər yüksəlməsi və 150 dollara qədər enməsi ehtimalları da nəzərdən keçirilir.
Analitiklər əsas aşağı yönlü risklər sırasında elektromobillərə tələbatın zəifləməsini, rəqabətin güclənməsini, tarifləri, FSD və digər məhsulların təqdimatında mümkün gecikmələri, həmçinin əməliyyat və marja təzyiqlərini göstəriblər.
Bunun əksinə, elektromobillərin daha sürətlə yayılması, yeni məhsulların gözləniləndən daha tez bazara çıxarılması və FSD, “Optimus” və robotaksi kimi süni intellekt əsaslı məhsulların biznesə daha böyük töhfə verməsi “Tesla” üçün əlavə artım imkanları yarada bilər.
MONETAR.AZ
