Hörmüz Boğazı 2027-ci İldə yenidən risk mənbəyinə çevrilə bilər?

Hörmüz Boğazı 2027-ci İldə yenidən risk mənbəyinə

BCA Research analitiklərinin son hesabatı qlobal enerji bazarları və geosiyasi müstəvidə çox mühüm bir xəbərdarlığı ortaya qoyur. Hazırda ABŞ və İran arasında əldə olunmuş ilkin razılaşma neft qiymətlərini və fond birjalarını müvəqqəti olaraq sakitləşdirsə də, bu vəziyyət uzunmüddətli sülh demək deyil.

Ekspertlər 2026-cı ilin sonu və 2027-ci ildə İranla münaqişənin yenidən alovlanma ehtimalını 60% səviyyəsində qiymətləndirirlər. Bu isə qlobal neft daşımalarının şah damarı olan Hörmüz boğazını yenidən böhran nöqtəsinə çevirir.

Hesabatın analizindən aydın olur ki, regional risklərin qayıtması həm Tehranın daxili motivasiyasından, həm də ABŞ-dakı daxili siyasi konyunkturadan (şəraitdən) qaynaqlanır.

Ekspertlərin fikrincə, İranın Hörmüz boğazının tam açılması və nüvə proqramının məhdudlaşdırılması kimi strateji öhdəlikləri yerinə yetirməyi bilərəkdən gecikdirmək motivasiyası var. Bu isə ilkin sazişin dayanıqlılığını ciddi şəkildə şübhə altına qoyur.

2026-cı il seçkilərindən sonra Konqresdə parçalanma (Demokratların Nümayəndələr Palatasına nəzarəti ələ keçirməsi) gözlənilir. Daxili qanunvericilikdə çətinlik çəkən Prezident Donald Trump administrasiyası diqqətini daha çox xarici siyasət addımlarına və icra sərəncamlarına yönəldə bilər ki, bu da İrana qarşı təzyiqlərin yenidən sərtləşməsi ilə nəticələnər.

Siyasi təzyiqlərin artması və Tehranın öhdəliklərdən yayınması, 2026-cı ilin sonu və ya 2027-ci ildə tərəflər arasındakı gərginliyi pik həddə çatdıracaq. Bu geosiyasi qopma Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyini birbaşa hədəfə alacaq.

İlkin razılaşma fond bazarlarına qısamüddətli dəstək versə və ABŞ-da Respublikaçılar üçün seçkiöncesi yanacaq qiymətlərini aşağı salsa da, uzunmüddətli proqnozlar nikbin deyil.

Süni İntellekt və Enerji Sektoru üzrə Qeyd: Maraqlıdır ki, bu geosiyasi qeyri-müəyyənlik fonunda ABŞ-da süni intellekt (AI) və data mərkəzlərinin infrastruktur layihələrinə dövlət dəstəyi stabil qalır. Bu sektorların artan enerji tələbatı, Vaşinqton və Pekin arasındakı ticarət siyasətinin (seçkilər öncəsi) müvəqqəti sabitləşməsi ilə dəstəklənir. Lakin 2027-ci ildə Hörmüz boğazında yaşanacaq mümkün şok ümumi qlobal iqtisadiyyatla bərabər texnologiya sektorunun da enerji tədarükü xərclərini artıra bilər.

MONETAR.AZ