Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (World Urban Forum 13) çərçivəsində Azərbaycanın logistika və enerji gələcəyinə dair mühüm hədəflər açıqlanıb. Azərbaycan Prezidentinin Cəbrayıl, Qubadlı və Zəngilan rayonları üzrə xüsusi nümayəndəsi Vahid Hacıyev forumdakı çıxışı zamanı bildirib ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması və regionun nəqliyyat infrastrukturunun inteqrasiyası Azərbaycan üzərindən daşınan tranzit yüklərin həcmini ildə təxminən 50 milyon ton artırmağa imkan verəcək.
Dəhlizin reallaşması regionda dairəvi dəmir yolu şəbəkəsinin formalaşmasına şərait yaradacaq. Bu infrastruktur Şərqi Zəngəzur və Qarabağ iqtisadi rayonlarının təkcə daxili logistikasını təmin etməyəcək, həm də ölkəni qlobal "Şərq-Qərb" və "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizlərinin əsas qovşağına çevirəcək.
Vahid Hacıyev qeyd edib ki, nəqliyyat layihələri ilə paralel olaraq azad edilmiş ərazilərdə bərpa olunan enerji mənbələrinə (BEM) əsaslanan genişmiqyaslı enerji infrastrukturu qurulur. Bu layihələr regionun iqtisadi transformasiyasında və "sıfır emissiyalı" (eco-friendly) zona modelinin formalaşmasında əsas rol oynayır:
-
Günəş elektrik stansiyaları (GES): Hazırda Cəbrayılda bp şirkəti ilə birgə gücü 240 MVt olan "Şəfəq" günəş elektrik stansiyasının tikintisi davam edir. Bundan əlavə, regionda daha 100 MVt gücündə başqa bir günəş enerjisi layihəsi icra mərhələsindədir.
-
Su elektrik stansiyaları (SES): Azad edilmiş çaylar üzərində ümumi gücü təxminən 45 MVt olan beş su elektrik stansiyası artıq tam gücü ilə fəaliyyət göstərir və ümumi şəbəkəyə qoşulub.
-
İxrac potensialı: Qurulan yeni yaşıl enerji şəbəkəsi təkcə daxili tələbatı tam ödəməyəcək, həm də gələcəkdə bu enerjinin Zəngəzur dəhlizi və alternativ xətlər vasitəsilə Avropaya ixracı üçün geniş imkanlar yaradacaq.
Bölgənin bərpası kənd təsərrüfatı, turizm, logistika və dağ-mədən sənayesini əhatə edir. Artıq fəaliyyət göstərən Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu prosesdə əsas logistik qapı rolunu oynayır və xarici investorların regiona cəlb edilməsini sürətləndirir.
