Qlobal sanksiyalar və büdcə kəsirinin artması fonunda Rusiya Mərkəzi Bankı ölkənin qızıl ehtiyatlarını kəskin şəkildə azaltmağa davam edir. Bloomberg agentliyinin Rusiya Mərkəzi Bankının rəsmi hesabatına istinadən yaydığı məlumata görə, ölkənin qızıl ehtiyatları 2022-ci ilin fevralından (Ukrayna müharibəsinin başlamasından) bəri ən aşağı səviyyəyə geriləyib.
Mərkəzi Bankın açıqladığı rəqəmlər göstərir ki, 2026-cı ilin əvvəlindən bəri Rusiyanın qızıl ehtiyatları 900 min unsiya azalıb və 1 may tarixinə 73,9 milyon unsiya təşkil edib. Qiymətlərin rekord həddə çatdığı bu dövrdə reallaşan satışların dövlətə milyardlarla dollar qazandırdığı ehtimal olunur.
Analitiklər qeyd edirlər ki, Rusiya qızıl aktivlərini realizə etmək üçün qlobal birjada unikal bir dövrlə qarşılaşıb. Cari ilin ilk 4 ayı ərzində qızılın qiyməti tarixi maksimumları yeniləyərək orta hesabla bir unsiya üçün təxminən 4800 dollar səviyyəsinə yüksəlib.
Əgər Mərkəzi Bank əlindəki külçələri cari bazar qiymətləri ilə reallaşdırıbsa, bu əməliyyatlardan əldə olunan potensial gəlir 4,3 milyard dolları ötüb. Bu vəsait sanksiyalar sıxmağında olan Rusiya iqtisadiyyatı üçün kritik likvidlik mənbəyidir.
Rusiya bir vaxtlar dünyada hasil edilən yerli qızılın demək olar ki, hamısını satın alan ən böyük dövlət alıcısı idi. Lakin 2020-ci ildə bu irimiqyaslı alışlar dayandırıldı. Hazırda isə proses tamamilə əksinə işləyir: bank alıcı deyil, satıcı rolundadır. Ehtiyatların belə sürətlə azalmasının əsas səbəbləri aşağıdakılardır:
-
Enerji gəlirlərinin düşməsi: Qərb sanksiyaları və neft-qaz gəlirlərinin azalması səbəbindən Rusiya dövlət büdcəsində ciddi kəsir yaranıb.
-
Milli Rifah Fondunun dövriyyəyə girməsi: Maliyyə Nazirliyi yaranan bu büdcə boşluğunu qapatmaq üçün ölkənin əsas strateji ehtiyat fondundan (Milli Rifah Fondu) qızıl və xarici valyuta satmağa məcbur olub.
-
Mərkəzi Bankın müdaxiləsi: Hökumətin bu irihəcmli valyuta satışlarının rublun məzənnəsinə daxili bazarda şok təsir göstərməməsi üçün Mərkəzi Bank “güzgü mexanizmi” tətbiq edir. Bu sistem çərçivəsində tənzimləyici qurum maliyyə sisteminin balansını və sabitliyini qorumaq məqsədilə daxili birjada əks-tarazlayıcı əməliyyatlar həyata keçirir və nəticədə qızıl aktivləri azalır.
MONETAR.AZ
