Yaxın Şərqdə davam edən geosiyasi gərginlik qlobal neft bazarlarından sonra Avropanın mavi yanacaq birjalarına da təsir etməyə başlayıb. Bugün Avropada təbii qazın qiyməti artan neft kotirovkalarını izləyərək cüzi yüksəliş nümayiş etdirib. İnvestorların sülh ümidlərini azaldan əsas amil isə İranın öz nüvə proqramı və uran ehtiyatları ilə bağlı irəli sürdüyü sərt şərtlər olub.
ICE birjasının məlumatlarına əsasən, saat 16:52-yə olan vəziyyətə görə, Avropa üçün etalon hesab edilən Niderlandın TTF habında qaz fyuçerslərinin qiyməti 0,7% artaraq bir meqavat-saat (MWh) üçün 49,775 avroya çatıb.
Reuters agentliyinin İranın yüksəkvəzifəli iki mənbəsinə istinadən yaydığı məlumat regional diplomatik böhranın dərinliyini göstərir:
-
Xameneinin qadağası: İranın ali dini lideri Mojtaba Khamenei (Müctəba Xamenei) silah istehsalı üçün yararlı olan, yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının hər hansı bir razılaşma çərçivəsində ölkə hüdudlarından kənara çıxarılmasını qəti şəkildə qadağan edən xüsusi fərman verib.
-
Trampın tələbi: Digər tərəfdən, ABŞ prezidenti Donald Trampın İsraildəki müttəfiqlərinə hər hansı sülh sazişinin imzalanması üçün İranın bu uran ehtiyatlarını ölkədən tamamilə çıxarmalı olduğunu şərt qoyduğu iddia edilir.
-
Ağ Evin təkzibi: Bu məlumatın yayılmasından dərhal sonra Ağ Ev bəyanatı yalan adlandıraraq təkzib edib. Fox News danışıqlarda iştirak edən şəxslərə istinadən xəbər verir ki, Vaşinqton bu cür spekulyasiyaların kövrək danışıqlar prosesinə zərər vurduğunu hesab edir.
Münaqişənin tam həll olunmaması və strateji dəniz yolu olan Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpa edilməməsi riskləri qazı bahalaşdırsa da, bəzi fundamental amillər bazarda kəskin qiymət sıçrayışlarının qarşısını alır. Avropanın ən böyük qaz tədarükçüsü olan Norveçdə planlaşdırılmamış fasilədən sonra əsas qaz yatağının fəaliyyəti tam bərpa edilib və qitəyə fiziki axın stabilləşib.
Avropanın böyük hissəsində yaz fəslinə uyğun olaraq havaların istiləşməsi daxili qızdırılma sistemlərinə və mavi yanacağa olan ümumi sənaye-kommersiya tələbini minimuma endirib.
MONETAR.AZ
