Eurostatın son məlumatlarına görə, 2025-ci ildə Mərakeş Avropa İttifaqının (Aİ) ən böyük gübrə tədarükçüsünə çevrilib.
Bu il Mərakeş Aİ-nin ümumi gübrə idxalının 19 %-ni təmin edərək siyahıda birinci yeri tutub. Rusiya 12,8 %-lik payla ikinci yerə düşüb, Misir isə 12 % göstərici ilə ona yaxın mövqedə qərarlaşıb.
Bu, Avropanın tədarük strategiyasında kəskin dönüşü göstərir. Rusiyanın Aİ-yə gübrə ixracı 2025-ci il ərzində ardıcıl şəkildə azalaraq, siyasi gərginliklərə baxmayaraq, üç il davam edən artımı dayandırıb.
İlin əvvəlində Rusiya Aİ bazarının 25,8 %-nə sahib idi, lakin ilin sonuna doğru bu göstərici iki dəfə azalıb. Dörd il əvvəl isə Rusiyanın payı 28 %-dən çox idi.
Rəqəmlər Brüsselin Moskva ilə iqtisadi asılılığı mərhələli şəkildə azaltmaq qərarını əks etdirir. Bu prosesin tempi 2025-ci ildə sürətlənərək, 2022-ci ilin əvvəlində Ukrayna müharibəsi başlayandan sonra müşahidə olunan ehtiyatlı yanaşmadan kənara çıxıb.
Ticarət məlumatları dəyişimin miqyasını aydın göstərir. 2025-ci ilin üçüncü rübündə Aİ-nin Rusiyaya ixracı 7,25 milyard avro təşkil edib, Rusiyadan idxal isə 5,73 milyard avroya enib. Nəticədə Aİ-nin xeyrinə təxminən 1,5 milyard avroluq nadir rüblük ticarət profisiti yaranıb ki, bu da 2002-ci ildən bəri ilk belə haldır.
Ümumilikdə, tərəflər arasında ticarət ilin ilk doqquz ayında təxminən 13 % azalaraq 43,9 milyard avroya düşüb.
Bu fonda Mərakeş Avropanın kənd təsərrüfatı sektoru üçün etibarlı alternativ kimi önə çıxıb.
Son illərdə yüksək enerji və qaz qiymətləri Avropada gübrə istehsalına ciddi zərbə vurmuş, bəzi ölkələri ilkin mərhələdə daha ucuz, hazır Rusiya tədarüklərinə yönəltmişdi. Lakin geosiyasi səbəblərdən bu seçim mərhələli şəkildə aradan qaldırılır.
Eurostat məlumatları göstərir ki, Rusiyadan gələn məhsulların daha etibarlı tərəfdaşlardan olan tədarüklərlə əvəzlənməsi istiqamətində aydın strategiya həyata keçirilir.
Mərakeş coğrafi yaxınlığı, güclü istehsal potensialı və sabit ticarət axınları ilə seçilir. OCP Group-un rəhbərlik etdiyi ölkənin gübrə sənayesi müasir limanlardan, genişmiqyaslı infrastrukturdan və ardıcıl tədarük imkanlarından faydalanır.
Avropalı rəsmilər həmçinin Mərakeşin müqavilələrə sadiqliyini və gübrə ixracını siyasi təzyiqlərdən kənarda saxlamasını yüksək qiymətləndirirlər. Qlobal bazarların dəyişkən qaldığı bir şəraitdə bu etibarlılıq əsas üstünlüklərdən birinə çevrilib.
MONETAR.AZ
