İsveçrənin nəhəng investisiya bankı UBS, qiymətli metallardan biri olan palladium ($Pd$) üzrə uzunmüddətli qiymət proqnozunu yeniləyib. Bank metalın bir unsiya üçün hədəf qiymətini 1,600 dollardan 1,400 dollara endirib. UBS-in bu qərarına əsas səbəb — uzun illərdir kəsirlə (təklif çatışmazlığı) fəaliyyət göstərən palladium bazarının bu il (2026-cı ildə) profisitə (təklif çoxluğuna) keçəcəyi gözləntisidir.
Johnson Matthey şirkətinin son iqtisadi hesabatları və UBS analitiklərinin rəqəmləri bazarın son illərdəki mənzərəsini belə xarakterizə edir:
-
2024-cü il: İlin yekun kəsir proqnozu yenilənərək 501 min unsiyadan 218 min unsiyaya endirilib. Həmin il bazarda 382 min unsiya həcmində güclü investisiya tələbi olub.
-
2025-ci il: Ümumi tələbat cüzi artsa da, avtokatalizator sənayesində tələb 1.2% azalıb. Hasilatın da aşağı düşməsi səbəbindən bazarda ümumi tələbin 4.1%-nə bərabər olan 416 min unsiya kəsir qeydə alınıb.
-
2026-cı il (Cari vəziyyət): Bazar fundamental olaraq dəyişir. İlin əvvəlindən etibarən palladium ehtiyatları üzrə birja fondlarından (ETF) vəsait çıxışları sürətlənib, investisiya tələbi kəskin zəifləyib.
Palladium bazarında fundamentalların pisləşməsi birbaşa qlobal sənaye və makroiqtisadi meyillərlə bağlıdır:
-
Avtomobil sənayesində struktur dəyişikliyi: Palladium əsasən daxili yanma mühərrikli (ICE) avtomobillərin katalizatorlarında zərərli qazları süzmək üçün istifadə olunur. Elektrikli nəqliyyat vasitələrinə (EV) keçid və ənənəvi mühərrikli maşınlara tələbin azalması metala olan təbii sənaye ehtiyacını zəiflədir.
-
Təkrar emalın (Scrap Supply) artması: Köhnə avtomobillərin utilizasiyası nəticəsində əldə olunan təkrar palladium həcmi artır. Xüsusilə Çində dövlət tərəfindən köhnə avtomobillərin yeniləri ilə əvəzlənməsi proqramlarının bərpası bazara külli miqdarda təkrar emal edilmiş metal çıxarır.
-
Qlobal iqtisadi zəiflik: Dünyada ümumi iqtisadi artım templərinin zəifləməsi sənaye istehsalını, xüsusən də ağır sənayeni tormozlayır ki, bu da birbaşa xammal qiymətlərinə mənfi təsir göstərir.
İnvestorların qoruyucu aktiv kimi qızıla meyil etdiyi, lakin sənaye metalı olan palladiumdan uzaqlaşdığı bir dövrdə, UBS-in 1,400 dollarlıq hədəfi bazardakı real tələb-təklif qanununa əsaslanır. Əgər Çində təkrar emal sürətlənməyə və ETF-lərdən qaçış davam etməyə davam edərsə, qiymətlərin ilin ikinci yarısında daha da təzyiq altında qalacağı qaçılmazdır.
MONETAR.AZ
